Nowelizacja ustawy o prawach konsumenta

WDROŻENIE UNIJNYCH REGULACJI

Do polskiego porządku prawnego, z dużym opóźnieniem, wdrożone zostały unijne dyrektywy dotyczące praw konsumentów oraz regulujące niektóre aspekty umów o dostarczanie treści cyfrowych i usług cyfrowych oraz umów sprzedaży towarów. Ustawa implementująca unijne regulacje, tj. ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta, ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe wchodzi w życie 1 stycznia 2023 roku. W związku z tym, od Nowego Roku przedsiębiorców dostarczających treści cyfrowe oraz świadczących usługi cyfrowe obowiązywać będą nowe regulacje, które wiązać się będą z koniecznością dostosowania prowadzonej działalności do nowych przepisów.

KOGO DOTYCZY NOWELIZACJA?

Nowelizacja, jak już zostało wspomniane, dotyczy podmiotów dostarczających treści cyfrowe oraz świadczących usługi cyfrowe. Obowiązująca ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta („Ustawa o prawach konsumenta”) definiuje treści cyfrowe jako dane wytwarzane i dostarczane w postaci cyfrowej. Dla przykładu wskazać można, że treścią cyfrową są programy komputerowe, różnego rodzaju aplikacje, gry, pliki muzyczne i audiowizualne czy e-booki.

Nowością jednak jest wprowadzenie do Ustawy o prawach konsumenta definicji usług cyfrowych, które zostały określone jako usługi pozwalające konsumentowi na:

  • wytwarzanie, przetwarzanie, przechowywanie lub dostęp do danych w postaci cyfrowej,
  • wspólne korzystanie z danych w postaci cyfrowej, które zostały przesłane lub wytworzone przez konsumenta lub innych użytkowników tej usługi,
  • inne formy interakcji za pomocą danych w postaci cyfrowej.

W ramach przykładu dla świadczenia usług cyfrowych wskazać można udostępnianie treści video lub audio, hosting plików, szeroko rozumiane media społecznościowe czy też chmury danych. Usługi cyfrowe świadczone są zarówno za pośrednictwem Internetu, urządzeń mobilnych czy telewizji cyfrowej lub satelitarnej.

ZMIANY WPROWADZANE NOWELIZACJĄ

Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta, ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe wprowadza wiele zmian w obowiązujących dotychczas przepisach.

Wprowadzone zostały modyfikacje między innymi w zakresie regulacji dotyczących rękojmi. Ponadto, nowe przepisy odchodzą od pojęcia wady rzeczy, zastępując je nowym określeniem – zgodności towaru z umową. Jednocześnie szczegółowo określają przypadki, w których towar należy uznać za zgodny z umową.  Celem tej regulacji jest uniknięcie części sporów dotyczących zakresu obowiązków ciążących na przedsiębiorcach.

Nowością jest z pewnością wprowadzenie hierarchii środków ochrony konsumenta. Zgodnie z nowymi przepisami, konsument w pierwszej kolejności będzie miał prawo domagać się przywrócenia zgodności towaru z umową, poprzez jego naprawę lub wymianę. Dopiero w dalszej kolejności, o ile naprawa czy też wymiana okażą się np. nieopłacalne, konsument będzie mógł skorzystać z kolejnych uprawnień, tzn. żądać obniżenia ceny lub odstąpić od umowy. Podobnie jak dotychczas, konsument nie będzie mógł odstąpić od umowy, jeżeli niezgodność towaru z umową będzie nieistotna, jednakże wprowadzone zostało korzystne dla konsumenta domniemanie, iż niezgodność towaru z umową jest istotna.

Ponadto modyfikacji uległ termin rozpatrywania reklamacji przez przedsiębiorcę. Do tej pory, do reklamacji dotyczących umów sprzedaży zawieranych z konsumentami przedsiębiorca musiał ustosunkować się w terminie 14 dni, natomiast w przypadku pozostałych umów (np. umów o świadczenie usług) termin ten wynosił 30 dni. W związku z wprowadzanymi zmianami, skrócony został termin udzielenia odpowiedzi na reklamację złożoną przez konsumenta do 14 dni w każdym przypadku, niezależnie od rodzaju zawartej umowy.

Na marginesie, wspomnieć należy, że zmianie uległa terminologia stosowana w Ustawie o prawach konsumenta – funkcjonujące do tej pory określenie – „rzecz”, zostało zastąpione nowym – „towar”.

 SKUTKI NOWELIZACJI

Omawiana nowelizacja jest o tyle istotna, że po stronie podmiotów oferujących treści cyfrowe czy świadczących usługi cyfrowe, pociąga za sobą konieczność wprowadzenia zmian w systemach informatycznych, dokumentach oraz procedurach dotyczących w zasadzie wszystkich etapów relacji przedsiębiorca – konsument, poczynając od reklamy i prezentacji oferty, przez wykonywanie obowiązków informacyjnych oraz kontraktowanie, wykonywanie umowy, na obsłudze posprzedażowej kończąc.

Compliance – część III – na kogo oddziałuje system compliance oraz jak się go wdraża

Kogo dotyczy compliance?

System compliance jest to system pozwalający zapobiegać powstawaniu naruszeń nie tylko w obszarze prawa, ale również w obszarze nieuczciwych praktyk lub nieetycznych zachowań.

Pojęcie compliance jest niezwykle szerokie. Oznacza to, że obręb działań, prawidłowo działającego systemu compliance, jest bardzo złożony i przenika przez praktycznie każdy aspekt działalności przedsiębiorstwa.

Głównym zadaniem compliance w przedsiębiorstwie jest wdrażanie mechanizmów, których skuteczność będzie eliminować ryzyko braku zgodności.

Aby system ten był efektywny, należy zapewnić zgodność działań z compliance zarówno w ujęciu wewnętrznym jak i zewnętrznym, co oznacza, że przestrzegać powinni go wszyscy członkowie przedsiębiorstwa, albowiem system ten dotyczy nie tylko pracowników i kadry zarządzającej, ale także partnerów biznesowych i kontrahentów. Wszystkie osoby współpracujące z przedsiębiorstwem powinny znać zakres obowiązujących w nim procedur i stosować je w praktyce.

Jak wdrożyć system compliance ?

Żeby system compliance mógł przynosić jak najlepsze korzyści, powinien działać na dwóch płaszczyznach: wewnętrznej i zewnętrznej.

  • Obszar wewnętrzny

Działania wewnętrzne, tj. podejmowane w ramach organizacji, powinny obejmować w szczególności takie elementy jak przygotowanie regulaminów, polityk, procedur i kodeksów postępowania, które zostaną przyjęte do stosowania. W związku z przyjęciem ww. regulacji powinno się także dbać o edukacje wszystkich pracowników w zakresie swoich obowiązków, albowiem podejmowane przez nich decyzje przedkładają się na całe przedsiębiorstwo i mogą mieć negatywne konsekwencje prawne.

  • Obszar zewnętrzny

Obszar zewnętrzny compliance odnosi się do działań wobec kontrahentów, klientów, podwykonawców i instytucji prawnych. W tym obszarze głównym obowiązkiem organizacji jest ochrona danych osobowych i zachowywanie tajemnic zawodowych oraz wszelkie działania antykorupcyjne, zapobieganie manipulacji czy zgłaszanie naruszeń. Ponadto należy zadbać o to, aby wszelkie umowy były zawierane w zgodzie z prawem, natomiast wszelkie działania przedsiębiorców powinny być podejmowanie zgodnie z przyjętymi regulacjami compliance.

Aby system compliance spełniał swoje funkcje i przynosił oczekiwane korzyści nie wystarczy samo jego wdrożenie. Konieczne jest jego bieżące monitorowanie i dostosowywanie do zmieniających się regulacji oraz sytuacji wewnątrz przedsiębiorstwa, a także jego otoczenia.

W kolejnym artykule przybliżymy Państwu instytucję Compliance oficera oraz wskażemy na podstawowe zadania, które powinien wypełniać.

 

Zapraszamy Państwa serdecznie do zapoznania się z naszymi pozostałymi artykułami dotyczącymi tematyki compliance:

Compliance – część II – system compliance

Compliance – część I – wprowadzenie

Zakaz reklamy medycyny estetycznej

GENEZA ZMIAN

Od 26 maja 2022 r. obowiązuje ustawa z 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych. Dostosowuje ona polskie przepisy do nowych wymagań unijnych oraz wprowadza przepisy pozwalające na egzekwowanie i stosowanie obowiązków wynikających z rozporządzenia 2017/745 w sprawie wyrobów medycznych („MDR”) i rozporządzenia 2017/746 w sprawie wyrobów medycznych in vitro („IVDR”). Dodatkowo ustawodawca poza określeniem przepisów sankcjonujących za naruszenia rozporządzeń unijnych MDR i IVDR wprowadził również istotne zmiany w zasadach reklamy wyrobów medycznych, które obowiązywać będą od 1 stycznia 2023 roku.

WPROWADZENIE ZAKAZU REKLAMY MEDYCYNY ESTETYCZNEJ

W ustawie z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych art. od 54 do 61 zostały poświęcone reklamie wyrobów medycznych. Nowe przepisy przewidują od 1 stycznia 2023 r. całkowity zakaz reklamy sprzętów specjalistycznych kierowanej do publicznej wiadomości. Do nowych przepisów będzie musiał dostosować się cały sektor usług medycyny estetycznej, ponieważ reklama tego obszaru najczęściej nawiązuje do różnego rodzaju implantów, zabiegów medycyny estetycznej opartych na laserze oraz kwasie hialuronowym.

Nowelizacja ustawy o wyrobach medycznych doprecyzowuje też zasady reklamowania wyrobów medycznych. Taka reklama, jeśli jest kierowana do szerokiej publiczności, musi być sformułowana w sposób zrozumiały dla laika, czyli osoby fizycznej, która nie ma formalnego wykształcenia w odpowiedniej dziedzinie ochrony zdrowia lub medycyny. Wymóg ten dotyczy również sformułowań medycznych i naukowych, na które powołuje się reklama.

Ustawodawca doprecyzowuje, że reklama wyrobu medycznego nie może wykorzystywać wizerunku osób wykonujących zawody medyczne lub podających się za takie osoby, albo też przedstawiać osób prezentujących wyrób w sposób sugerujący, że wykonują taki zawód.

Ponadto reklama nie może zawierać bezpośredniego wezwania, skierowanego do dzieci, do nabycia reklamowanych wyrobów. Nie może nakłaniać rodziców lub innych osób dorosłych do kupienia dzieciom reklamowanych wyrobów medycznych. Reklama wyrobu medycznego nie może też dotyczyć wyrobów przeznaczonych do używania przez użytkowników innych niż laicy.

MEDYCYNA ESTETYCZNA W INTERNECIE

Przeglądając media społecznościowe często widzimy reklamy sektora medycyny estetycznej. Reklama ta wykonywana jest zarówno przez influencerów z branży beauty, którzy promują dane usługi i produkty medyczne jako ich użytkownicy jak i przez specjalistów (kosmetologów, lekarzy medycyny estetycznej), którzy chcąc wypromować swoje usługi często publikując efekt wykonanego zabiegu poprzez wstawienie zdjęcia „przed i po” na swoje profile na portalach społecznościowych.  Dlatego w związku z nowymi przepisami twórcy działający w Internecie, pracownicy salonów piękności i klinik medycyny estetycznej będą musieli zwracać szczególną uwagę, by produkty, których może używać wyłącznie lekarz, nie stały się przedmiotem komunikacji reklamowej kierowanej do obserwatorów i pacjentów.

NOWY RYGOR PRAWNY REKLAMY MEDYCYNY ESTETYCZNEJ

Ustawa z 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych wprowadza także określone art. 103 kary pieniężne za używanie tekstów i znaków wprowadzających w błąd oraz za naruszenie zasady reklamy wyrobów medycznych. Zgodnie z ust. 2 owego artykułu każdy kto prowadzi reklamę wyrobów w sposób sprzeczny z art. 7 rozporządzenia 2017/745, art. 7 rozporządzenia 2017/746 lub art. 54-60, podlega karze pieniężnej w wysokości do 2 000 000 zł.

Dzięki tzw. okresowi przejściowemu, reklamodawcy, którzy rozpoczęli rozpowszechnianie reklam niespełniających wymogów ustawy przed 1 stycznia 2023 roku, będą mieli pół roku na ich dostosowanie do nowych przepisów (do 30 czerwca 2023).

W sytuacji stwierdzenia przez Prezesa Urzędu naruszeń art. 7 rozporządzenia 2017/745 lub art. 7 rozporządzenia 2017/746 w zakresie reklamy lub art. 55 lub art. 56, nakazuje on w drodze decyzji administracyjnej:

  • usunięcie stwierdzonych naruszeń lub
  • zaprzestanie publikowania, ukazywania się lub prowadzenia danej reklamy, lub
  • publikację wydanej decyzji w miejscach lub środkach masowego przekazu, w których ukazała się dana reklama.

 

 

 

#oznaczamreklame – rekomendacje prezesa UOKIK

PRZYCZYNA WPROWADZENIA

Rekomendacje Prezesa UOKIK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych powstały po to, żeby uporządkować rynek treści sponsorowanych w portalach społecznościowych, tak aby internauci dostawali jasny przekaz, co jest reklamą, a co obiektywną recenzją produktu.

 

NOWE DEFINICJE 

W rekomendacjach Prezesa UOKIK zostały opracowane pojęcia, które nie zostały zdefiniowane prawnie lub których definicje wymagały dostosowania do omawianej tematyki tj.:

  • Influencer – Twórca aktywnie prowadzący swoje media społecznościowe, komunikujący się ze swoimi obserwatorami. Poprzez swoje publikacje może wpływać na ich opinie, decyzje, czy zachowania. Influencer jest przedsiębiorcą, jeśli ze swojej aktywności internetowej czerpie korzyści materialne (nie tylko finansowe) i jednocześnie prowadzi zorganizowaną działalność gospodarczą we własnym imieniu i w sposób ciągły. Dotyczy to także sytuacji, gdy influencer nie zarejestrował działalności gospodarczej.
  • Media społecznościowe – usługi świadczone drogą elektroniczną, w szczególności platformy i serwisy internetowe, dzięki którym użytkownicy po założeniu konta mogą publikować treści w różnych formach (tekst, obraz, wideo, dźwięk), a także dodawać znajomych lub obserwować innych użytkowników przez przeglądarkę lub aplikację na urządzeniach mobilnych.
  • Reklama – przekaz handlowy zmierzający do promocji sprzedaży lub odpłatnego korzystania z towarów lub usług. Reklamą jest też autopromocja, czyli reklama produktów lub usług własnych. Ponadto reklamą jest przekaz handlowy zmierzający do promowania marki.
  • Agencje reklamowe – przedsiębiorcy prowadzący działalność reklamową na rzecz lub w imieniu innych podmiotów w zakresie przygotowywania koncepcji reklamy, zarządzania reklamą (realizacja koncepcji, wprowadzenie na rynek), promocją produktów lub usług. Agencje reklamowe mogą także pełnić inne role, np. pośredników pomiędzy reklamodawcą a influencerem (np. w umowach dotyczących sponsoringu).
  • Reklamodawcy – przedsiębiorcy, którzy zlecają reklamę lub promocję swoich produktów, usług czy marek na kontach influencerów w mediach społecznościowych w zamian za korzyści materialne (nie tylko finansowe).
  • Obserwatorzy – osoby, które obserwują lub subskrybują konta influencerów w mediach społecznościowych. Obserwacja nie musi mieć charakteru stałego. Uznaje się, że są to konsumenci, gdyż wchodzą w interakcje z influencerami bez związku ze swoją działalnością gospodarczą lub zawodową i w oparciu o polecenia oraz opinie influencerów mogą podejmować decyzje dotyczące m.in. nabycia usługi lub produktu.

REGULACJE PRAWNE

Obecnie nie ma przepisów, które wprost regulują sposoby oznaczania materiałów reklamowych w mediach społecznościowych. Niemniej prawo jednoznacznie wskazuje, że treści reklamowe nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd. W zakresie ochrony interesów konsumentów zwracana jest uwaga przede wszystkim na następujące, nieuczciwe praktyki rynkowe:

  • Zaniechanie wprowadzające w błąd – art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
  • Kryptoreklama – 7 pkt 11 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
  • Czyn nieuczciwej konkurencji – art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

WSPÓŁPRACE KOMERCYJNE

Wyróżniane jest wiele rodzajów współprac komercyjnych, które różnią się m.in. sposobem zawarcia umowy, formą wynagrodzenia, wpływem reklamodawcy na materiał oraz czasem trwania współpracy. Niezależnie od tych zmiennych, każda reklama powinna być odróżniona od informacji neutralnej.

  • Sposób zawarcia umowy – Nie ważne jest w jakiej formie influencer nawiązuje umowę z agencją reklamową lub reklamodawcą dla uznania treści za komercyjna. Możliwe jest dokonanie odpowiednich ustaleń zarówno w formie papierowej, jak i podczas rozmowy, wymiany e-mail lub wiadomości w komunikatorach internetowych. Zgodnie z tak rozumianą umową influencer otrzymuje wynagrodzenie w zamian za publikowanie treści komercyjnych na swoich kontach w mediach społecznościowych. W umowie lub w jej załącznikach strony mogą określić kształt i formę materiałów. 
  • Forma wynagrodzenia – Nie ma znaczenia w jakiej formie influencer otrzymuje korzyść materialną dla uznania treści jako komercyjnej. Korzyść materialna może mieć formy wynagrodzenia pieniężnego lub rzeczowego
  • Za korzyć materialną uważa się także wzrost sprzedaży towarów lub usług własnych. 
  • Wpływ reklamodawcy na treść – Bez znaczenia jest czy reklamodawca ma wpływ na treść dla uznania materiału jako komercyjnego. Reklamodawca lub agencja reklamowa zazwyczaj określają wymogi co do ostatecznego kształtu i formy publikacji. Zlecają influencerowi stworzenie materiału w oparciu o tzw. brief lub bezpośrednio akceptują go przed samą publikacją. Trzeba oznaczać to jako materiał reklamowy. W sytuacji, w której ani reklamodawca, ani agencja reklamowa nie mają wpływu na materiał stworzony przez influencera, a twórca w swoim kanale w mediach społecznościowych zamieszcza informacje o produkcie czy usłudze za wynagrodzeniem, to również należy oznaczyć to jako materiał reklamowy.
  • Czas trwania współpracy – Czas trwania współpracy nie ma znaczenia dla uznania prezentowanego przez influencera materiału jako reklamowego.

 

AUTOPROMOCJA

Szczególnym rodzajem treści komercyjnej jest autopromocja, która jest reklamą marki własnej. Autopromocja dotyczy sytuacji, gdy gdy influencer prowadzi działalność gospodarczą lub posiada udziały w przedsiębiorstwie, które zajmuje się produkcją, świadczeniem usług czy inną działalnością) i reklamuje to na swoich kanałach w mediach społecznościowych. Autopromocja jako reklama również wymaga prawidłowego oznaczenia

 

PREZENTY – PACZKA PR

W rekomendacjach wyróżnione zostały tez publikacje, które dotyczą prezentów, czyli paczek PR. Podarunki te są niedużej wartości, twórca nie musi ich zwracać ani za nie płacić. Obdarowany influencer nie otrzymuje osobnego wynagrodzenia za ewentualną promocję prezentu. Darczyńca nie ma z influencerem zawartej umowy w żadnej formie oraz nie zleca twórcy publikacji materiałów w mediach społecznościowych na temat otrzymanego prezentu. Nie ma też wpływu na ich treść ani w żaden sposób tych materiałów nie akceptuje. Decyzję o ewentualnej publikacji oraz jej formie podejmuje sam influencer. W sytuacji, gdy influencer decyduje się na publikacje otrzymanego od danej marki prezentu, nie musi oznaczać tej treści jako materiał reklamowy. Wystarczy, że poinformuje obserwatorów o tym, że prezentowany produkt otrzymał w prezencie.

Natomiast jeżeli dana marka ponownie będzie wysyłać danemu twórcy paczki PR to jest on zobowiązany do oznaczenia treści dotyczącej takiej paczki jako materiał reklamowy.

 

SPOSOBY OZNACZANIA

Twórca powinien oznaczać publikowane przez siebie materiały reklamowe w sposób czytelny, jednoznaczny oraz zrozumiały dla każdego odbiorcy. Oznaczenie powinno być widoczne zarówno dla jego stałych obserwatorów, jak i dla tych, którzy zapoznają się z jego kanałami po raz pierwszy. Obserwatorzy powinni móc rozpoznać reklamowy charakter treści na wstępnym etapie zapoznawania się z nimi, zarówno na urządzeniach mobilnych, jak i stacjonarnych. Influencer powinien również poinformować, jaką markę reklamuje.

  • W sytuacji, gdy influencer ma opublikować relacje lub recenzje z wydarzenia, na które dostał zaproszenie nie musi oznaczać tego jako materiał reklamowy. Wystarczy, że poinformuje swoich obserwatorów o otrzymaniu bezpłatnego zaproszenia. Sytuacja taka ma możliwość zaistnienia, gdy materiał powstał niezależnie od woli i wpływu reklamodawcy
  • W sytuacji, gdy reklamodawca poniósł dodatkowe koszty udziały influencera w wydarzeniu, twórca powinien oznaczyć́ te treści jako materiał reklamowy.
  • W sytuacji, gdy twórca otrzymuje produkt wyłącznie do testowania, aby opublikować recenzję na swoim kanale w mediach społecznościowych, a następnie go zwraca – nie musi oznaczać tego materiału jako reklamowy. Wystarczy, że poinformuje swoich obserwatorów o tym, od kogo jest ten produkt i że otrzymał go bezpłatnie z koniecznością zwrotu.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rekomenduje dwupoziomowe oznaczanie, czyli skorzystanie zarówno z funkcjonalności platformy, jak i oznaczenia we własnym zakresie (np. w opisie, na zdjęciu lub filmie, w narracji materiału).

 

KONSEKWENCJE PRAWNE

Nieprawidłowe oznaczanie treści reklamowych może nieść za sobą konsekwencja prawne dla twórcy. Dotyczy to zarówno odpowiedzialności w oparciu o przedstawione w tej części przepisy, jak i odpowiedzialności regresowej. 

Możemy wyróżnić następujące konsekwencje prawne wobec przedsiębiorców (influencerów, agencji reklamowych, reklamodawców):

  • Konsekwencje publicznoprawne – Prezes UOKiK może stwierdzić stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów przez przedsiębiorcę, który dopuszcza się nieuczciwych praktyk rynkowych. Dotyczy to m.in. zaniechania wprowadzającego w błąd, w związku z oznaczeniem materiałów reklamowych lub stosowania kryptoreklamy
  • art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
  • Konsekwencje prywatnoprawne:
  • Konsumenci, wobec których przedsiębiorca stosował nieuczciwą praktykę rynkową związaną z oznaczaniem materiałów reklamowych, mogą domagać się roszczeń określonych w art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
  • Przedsiębiorcy (konkurenci) w związku ze stosowaniem przez przedsiębiorcę czynu nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy mogą w szczególności domgać się roszczeń określonych w art. 18 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
  • Warto zwrócić uwagę na to, że rozpoczęcie działań publicznoprawnych nie wyklucza możliwości podjęcia działań na drodze prywatnoprawnej (i na odwrót). Oznacza to, że konsumenci lub konkurenci mogą indywidualnie dochodzić roszczeń od przedsiębiorców, niezależnie od ewentualnego postępowania Prezesa UOKiK.

Compliance – część II – system compliance

System compliance składa się z kilku obligatoryjnych elementów, bez których jego wdrożenie może okazać się nieefektywne, tj.:

  • kompleksowy audyt,
  • ocena obszarów ryzyka,
  • wprowadzenie szczegółowych procedur obejmujących kluczowe obszary ryzyka,
  • nadzór i kontrola nad przestrzeganiem procedur – Instytucja Compliance oficer,
  • szkolenia pracowników.

 

AUDYT:

W ramach audytu dokonuje się weryfikacji procesów wewnętrznych zachodzących w jednostce pod katem określenia ryzyk braku zgodności oraz obszarów, które powinny zostać objęte systemem compliance. Audyt przeprowadzany jest na podstawie przedstawionych dokumentów oraz rozmów z osobami zaangażowanymi w poszczególne procesy w jednostce.

OCENA OBSZARÓW RYZYKA:

Na tym etapie następuje identyfikacja obszarów, które są najbardziej narażone na ryzyko, uwzględniając specyfikę oraz branżę, w której przedsiębiorca prowadzi działalność, a także ocenia się stopień występującego ryzyka.

WPROWADZENIE PROCEDUR:

W oparciu o wyniki audytu oraz przeprowadzoną ocenę ryzyka opracowywany jest i wdrażany w jednostce zbiór usystematyzowanych i spójnych zasad oraz procedur obejmujących poszczególne aspekty działania danej jednostki. Są to w szczególności procedury wewnętrzne obejmujące podstawowe zasady podziału kompetencji i odpowiedzialności oraz procedury zewnętrzne obejmujące zasady postępowania z kontrahentami oraz organami władzy publicznej.

NADZÓR I KONTROLA:

Aby wdrożony system compliance spełniał swoją funkcję i przynosił jednostce zakładane korzyści, konieczne jest utrzymanie stałego nadzoru nad przestrzeganiem procedur i zapewnienie Compliance Officerowi możliwości reagowania na sytuacje stwarzające ryzyko naruszenia obowiązujących w jednostce zasad compliance.

SZKOLENIA:

Elementem koniecznym każdego systemu compliance jest organizacja szkoleń, które budują świadomość obowiązujących regulacji z zakresu compliance u kadry zarządzającej jak i pracowników oraz współpracowników jednostki.

Jeżeli chciałbyś dowiedzieć się więcej na temat zasad wdrażania systemów compliance, skontaktuj się z nami. Nasz doświadczony zespół compliance na bieżąco wspiera Klientów w związku ze zmieniającym się otoczeniem prawnym i biznesowym przedsiębiorstw. Nasze doświadczenie zawodowe oraz wiedza pozwalają na zaprojektowanie sprawnego i spójnego systemu compliance i kontroli wewnętrznej uwzględniającego specyfikę danej branży, który zminimalizuje ryzyka i gwarantować będzie bezpieczeństwo prawne we wszystkich obszarach działalności danej jednostki.

 

 

Zapraszamy Państwa serdecznie do zapoznania się z naszymi pozostałymi artykułami dotyczącymi tematyki compliance:

Compliance – część I – wprowadzenie

Przynależność jednostki zależnej do dwóch grup kapitałowych

Czy jednostka zależna może przynależeć do więcej niż jednej grupy kapitałowej? Czy spółka może być jednostką zależną wobec dwóch jednostek dominujących? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszym artykule.

Podczas analizy Ustawy o rachunkowości (dalej jako: „Ustawa”) w zakresie grup kapitałowych i obowiązku sporządzania sprawozdania skonsolidowanego przez jednostki dominujące, może się nasunąć wiele zagadnień wymagających wyjaśnienia. Należy przede wszystkim rozpocząć od weryfikacji definicji jednostki zależnej, jednostki dominującej i grupy kapitałowej.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 44 Ustawy przez „grupę kapitałową” rozumie się jednostkę dominującą wraz z jednostkami zależnymi.

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 37) Ustawy „jednostka dominująca” to jednostka będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, sprawującą kontrolę nad jednostką zależną, w szczególności:

  1. a) posiadająca bezpośrednio lub pośrednio większość ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym jednostki zależnej, także na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu, wykonującymi prawa głosu zgodnie z wolą jednostki dominującej, lub
  2. b) będąca udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki zależnej w sposób samodzielny lub przez wyznaczone przez siebie osoby lub jednostki na podstawie umowy zawartej z innymi uprawnionymi do głosu, posiadającymi na podstawie statutu lub umowy spółki, łącznie z jednostką dominującą, większość ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym, lub
  3. c) będąca udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do powoływania i odwoływania większości członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących tej jednostki zależnej, lub
  4. d) będąca udziałowcem jednostki zależnej, której więcej niż połowę składu organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących w poprzednim roku obrotowym, w ciągu bieżącego roku obrotowego i do czasu sporządzenia sprawozdania finansowego za bieżący rok obrotowy stanowią osoby powołane do pełnienia tych funkcji w rezultacie wykonywania przez jednostkę dominującą prawa głosu w organach tej jednostki zależnej, chyba że inna jednostka lub osoba ma w stosunku do tej jednostki zależnej prawa, o których mowa w lit. a, c lub e, lub
  5. e) będąca udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki zależnej, na podstawie umowy zawartej z tą jednostką zależną albo statutu lub umowy tej jednostki zależnej.

Z kolei „jednostka zależna” to jednostka będącą spółką handlową lub podmiotem utworzonym i działającym zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowana przez jednostkę dominującą (art. 3 ust. 1 pkt 39 Ustawy).

Ponadto przez sprawowanie kontroli nad inną jednostką rozumie się zdolność jednostki do kierowania polityką finansową i operacyjną innej jednostki, w celu osiągania korzyści ekonomicznych z jej działalności.

W związku z powyższym, można dostrzec, że ustawodawca nie wyklucza przynależności jednostki zależnej do więcej niż jednej grupy kapitałowej, a tym samym więcej niż jednej jednostki dominującej. Dla przykładu, w spółce komandytowo-akcyjnej jednostką dominującą mógłby być komplementariusz bądź akcjonariusz – w zależności od brzmienia statutu spółki. Mogą powstać zatem dwie możliwości wyboru jednostki dominującej.

Wobec tego analiza zagadnienia, która spółka jest jednostką dominującą dla jednostki zależnej, powinna opierać się przede wszystkim na weryfikacji postanowień statutu lub umowy spółki oraz Kodeksu spółek handlowych. Jeśli po ww. analizie wciąż powstaje wątpliwość co do wyboru jednostki dominującej, trzeba podjąć dalsze kroki. Praktyka wskazuje wówczas, że w razie wątpliwości, należy rozważyć, jak kreuje się stan faktyczny wzajemnych zależności w grupie spółek – czy może w praktyce jedna spółka kieruje polityką finansową i operacyjną innej jednostki. Być może dana jednostka ma faktycznie uprawnienia, które nie są wskazane bezpośrednio w umowie spółki, statucie czy przepisach KSH. Zasięgnięcie informacji dotyczących stanu faktycznego powinno więc ostatecznie rozwiać wszelkie wątpliwości.

 

Zmiany w prawie drogowym – nowy taryfikator i podwójne stawki mandatów

PODSTAWA PRAWNA

Od soboty 17 września 2022 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego. Zmiany te m.in. wprowadzają do katalogu wykroczeń maksymalną karę 15 punktów za najcięższe wykroczenia drogowe. Dotyczą one w szczególności kierowców, którzy w sposób nieustanny przekraczają prędkość i jeżdżą pod wpływem alkoholu.

KWESTIA USUWANIA PUNKTÓW KARNYCH

W sytuacji punktów przypisanych za naruszenia popełnione przed 17.09.2022 r. ich usunięcie przedstawia się następująco:

  • gdy minie rok od dnia popełnienia naruszenia,

Pamiętaj! Wyjątkowo punkty karne nie znikną z twojego konta w 2 przypadkach – jeżeli suma twoich tymczasowych punktów karnych i aktywnych punktów karnych przekracza dozwolony limit 24 punktów (20 punktów – jeżeli to twoje pierwsze prawo jazdy i masz je krócej niż rok),

Kwestia punktów przypisanych za naruszenia popełnione od 17.09.2022 r., wygląda już inaczej, ponieważ zostaną one usunięte:

  • po dwóch latach od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Jeżeli za naruszenie nałożono grzywnę w drodze mandatu i stanowi ona dochód budżetu państwa lub gdy mandat wystawił organ Inspekcji Transportu Drogowego -> czas dwóch lat liczy się od dnia, w którym opłacisz mandat, 
  • jeżeli wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania;
  • w przypadku otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji;
  • w przypadku odmowy wydania decyzji przez starostę o skierowaniu osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji albo decyzji o cofnięciu uprawnień – na wniosek komendanta wojewódzkiego policji.

ROZPORZĄDZENIE MSWIA PRZEWIDUJE 21 NAJCIĘŻSZYCH WYKROCZEŃ DROGOWYCH, ZA KTÓRE KIEROWCA MOŻE DOSTAĆ 15 PUNKTÓW KARNYCH:

W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego wyszczególniono 21 wykroczeń, za które kierowca może otrzymać jednorazowo 15 punktów karnych. W tych 21 wkroczeniach znajduje się między innymi:

  • kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub pod wpływem środków odurzających;
  • nieudzielenie pomocy ofiarom wypadku;
  • omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu;
  • wyprzedzanie pojazdu na przejściu dla pieszych, na którym ruch nie jest kierowany, lub bezpośrednio przed tym przejściem;
  • nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych albo wchodzącemu na przejście;
  • niezatrzymanie pojazdu w razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej używającej specjalnego znaku lub osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej w celu umożliwienia jej przejścia;
  • niezastosowanie się, w celu uniknięcia kontroli, do sygnału osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego nakazującego zatrzymanie pojazdu;
  • niezastosowanie się do sygnałów świetlnych;
  • niezastosowanie się do sygnałów i poleceń podawanych przez osoby uprawnione do kierowania ruchem drogowym oraz osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego;
  • przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 70 km/h;
  • naruszenie zakazu omijania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżanie na przejazd, jeśli rozpoczęło się ich opuszczanie lub ich podnoszenie nie zostało zakończone;
  • przewożenie więcej niż dwojga dzieci w pojeździe w sposób niezgodny z przepisami.

KWESTIA RECYDYWY

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego wprowadza także kwestie recydywy. Po 17 września 2022 r. kierowcy, którzy popełnili ponownie wykroczenie tego samego typu w ciągu dwóch lat będą musieli zapłacić karę grzywny w podwójnej wysokości.

Stawki mandatów w przypadku recydywy drogowej za przekroczenie prędkości:

  • za przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h mandat wynosi 800 zł (przy recydywie – 1600 zł);
  • za przekroczenie prędkości o ponad 40 km/h mandat wynosi 1000 zł (przy recydywie – 2000 zł);
  • za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h mandat wynosi 1500 zł (przy recydywie – 3000 zł);
  • za przekroczenie prędkości o ponad 60 km/h mandat wynosi 2000 zł (przy recydywie – 4000 zł);
  • za przekroczenie prędkości o ponad 70 km/h mandat wynosi 2500 zł (przy recydywie – 5000 zł).

Stawki mandatów w przypadku ponownego popełnienia takiego samego wykroczenia w kwestiach innych niż przekroczenie prędkości:

  • nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu – pierwszy raz: 1500 zł (przy recydywie – 3000 zł);
  • złamanie zakazu wyprzedzania – pierwszy raz: 1000 zł (przy recydywie – 2000 zł);
  • wyprzedzanie na przejściu lub przed nim – pierwszy raz: 1500 zł (przy recydywie – 3000 zł);
  • niezachowanie ostrożności i spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym z następstwem w postaci poszkodowanego pieszego, rowerzysty itp. – pierwszy raz: 1500 zł (przy recydywie – 3000 zł);
  • omijanie pojazdu, który zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu – pierwszy raz: 1500 zł (przy recydywie – 3000 zł);
  • wjeżdżanie na torowisko przy zaporach, które są opuszczane, opuszczone lub nie skończyło się ich podnoszenie – pierwszy raz: 2000 zł (przy recydywie – 4000 zł);
  • wjazd na przejazd kolejowy przy czerwonym świetle sygnalizatora lub jeżeli po drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy – pierwszy raz: 2000 zł (przy recydywie – 4000 zł);
  • prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po spożyciu alkoholu lub innego, podobnie działającego środka – pierwszy raz: 2500 zł (przy recydywie – 5000 zł).

ZMIANA ILOŚCI PUNKTÓW KARNYCH ZA PRZEKROCZENIE PRĘDKOŚCI:

Dotychczas za przekroczenie prędkości do 10km/h kierujący nie otrzymywał żadnych punktów karnych. Rozporządzenie MSWIA wprowadzają natomiast zaostrzenie przepisów dotyczących przyznawania punktów karnych za przekroczenie prędkości:

  • za przekroczenie prędkości do 10 km/h kierujący otrzyma 1 pkt karny;
  • za przekroczenie prędkości od 11 do 15 km/h kierujący otrzyma 2 pkt karne;
  • za przekroczenie prędkości od 16 do 20 km/h kierujący otrzyma 3 pkt karne;
  • za przekroczenie prędkości od 21 do 25 km/h kierujący otrzyma 5 pkt karnych;
  • za przekroczenie prędkości od 26 do 30 km/h kierujący otrzyma 7 pkt karnych;
  • za przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h kierujący otrzyma 9 pkt karnych;
  • za przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h kierujący otrzyma 11 pkt karnych;
  • za przekroczenie prędkości od 51 do 60 km/h kierujący otrzyma 13 pkt karnych;
  • za przekroczenie prędkości od 61 do 70 km/h kierujący otrzyma 14 pkt karnych;
  • za przekroczenie prędkości o więcej niż 70 km/h kierujący otrzyma 15 pkt karnych.

Parlament Europejski wprowadza nowe zasady dotyczące minimalnego wynagrodzenia

Parlament Europejski uchwalił przepisy o minimalnym wynagrodzeniu pracowników. Decyzję te podjął stosunkiem głosów 505 za do 92 przeciw i przy 44 wstrzymujących się od głosu.

Dennis Radtke (PPE, DE), powiedział po głosowaniu, że: „Obecna sytuacja wyraźnie pokazuje po raz kolejny, że potrzebujemy funkcjonującego, silnego partnerstwa społecznego w Europie. Polityka nie może dać kompleksowej odpowiedzi na każdy aspekt tego kryzysu.” 

Dyrektywa wyznacza standardy tego, jak powinna wyglądać odpowiednia płaca minimalna. Standardy te będą musiały zostać wdrożone do prawa krajowego lub przestrzegane w ramach negocjacji zbiorowych.

Minimalne wynagrodzenie we wszystkich państwach Unii ma zapewnić godny poziom życia i pracy.  Natomiast państwa członkowskie mają za zadanie propagować ustalanie wynagrodzeń w drodze negocjacji zbiorowych.

Zdaniem PE, negocjacje zbiorowe na poziomie sektorowym i międzybranżowym są ważnym czynnikiem ustalania adekwatnych najniższych pensji. Dlatego należy je wspierać i promować na podstawie przepisów przyjętej dyrektywy.

Nowa dyrektywa będzie mieć zastosowanie do wszystkich pracowników w UE, którzy są związani umową o pracę lub pozostają w stosunku pracy.

Państwa członkowskie ustalając wysokość minimalnego wynagrodzenia będą teraz musiały zagwarantować, że takie wynagrodzenie zapewni pracownikom godne życie, przy uwzględnieniu kosztów utrzymania oraz ogólnego poziomu wynagrodzeń. Aby ocenić adekwatność dotychczasowego ustawowego wynagrodzenia minimalnego, państwa członkowskie mogą określić krajowy koszyk towarów i usług w oparciu o ceny rzeczywiste. Mogą też ustalić je na poziomie 60 proc. mediany wynagrodzeń brutto lub 50 proc. średniego wynagrodzenia brutto.

Co ważne, państwa członkowskie, w których minimalne wynagrodzenie gwarantuje się wyłącznie w drodze negocjacji zbiorowych, nie będą musiały wprowadzić ustawowej pensji najniższej. Nie będą też musiały zapewnić powszechnego stosowania przepisów dyrektywy.

Najważniejsze zmiany: 

  • minimalne wynagrodzenie ma zapewnić godny poziom życia,
  • przepisy unijne nie będą naruszać krajowych praktyk ustalania wysokości wynagrodzeń,
  • kraje, w których mniej niż 80 proc. pracowników jest objętych negocjacjami zbiorowymi, będą musiały we współpracy z partnerami społecznymi określić plan działania, aby objąć tymi negocjacjami większą liczbę pracowników.
  • w przypadku naruszenia przepisów pracownikom, ich przedstawicielom i członkom związków będzie przysługiwać prawo do dochodzenia roszczeń.

Zatwierdzony przez europosłów tekst przewiduje także, że państwa członkowskie UE wprowadzą system egzekwowania przepisów. Ma on obejmować wiarygodny monitoring oraz kontrole i inspekcje. W ten sposób będzie można zapewnić przestrzeganie przepisów oraz zwalczanie stanowiącego nadużycie podwykonawstwa, fikcyjnego samozatrudnienia, nierejestrowanych godzin nadliczbowych oraz wzrostu intensywności pracy.

Przewiduję się, że Rada we wrześniu oficjalnie zatwierdzi porozumienie. Państwa członkowskie wówczas będą wtedy miały dwa lata na wykonanie dyrektywy.

Czy wysokie ceny gazu stanowią „siłę wyższą”, o której mowa w kodeksie cywilnym?

Gwałtowny wzrost cen gazu skłonił przedsiębiorców do wstrzymania produkcji nawozów sztucznych, dwutlenku węgla oraz suchego lodu. I chociaż produkcja została dość szybko wznowiona, to zaszła sytuacja może mieć poważny wpływ na rolnictwo, przemysł spożywczy czy farmaceutyczny. Ponadto także przedsiębiorstwa działające w innych branżach zapowiadają ograniczenie produkcji z uwagi na wysokie i wciąż rosnące ceny gazu.

Powyższe zdarzenia mogą przełożyć się na zakłócenia w dostawach dwutlenku węgla, suchego lodu i nawozów sztucznych i w rezultacie mogą stanowić problem w realizacji kontraktów, i powodować zakłócenia w wielu gałęziach gospodarki. Niewywiązywanie się z kontraktów może dotyczyć zarówno bezpośrednich klientów przedsiębiorstw, które wstrzymują produkcję, ale także hurtowni spożywczych.

Wzrost cen jest co prawda zjawiskiem niecodziennym, ale czy można mówić tutaj o wystąpieniu siły wyższej, która uwalniałaby od odpowiedzialności za niewywiązanie się z umowy? Jeżeli nie – to nietraktowanie wzrostu cen jako siły wyższej, od strony cywilnoprawnej będzie oznaczać niewywiązanie się z kontraktów.

Zdaniem prawników siła wyższa jest zdarzeniem nagłym i niespodziewanym i poza granicami oddziaływania ludzkiego. Tymczasem zjawisko wzrostu cen gazu trwało już od kilku miesięcy i trudno tu stwierdzić nagłość czy zupełną nieprzewidywalność sytuacji. Ponadto, aby powołać się na konflikt zbrojny trwający na Ukrainie i wywołane tym wzrosty cen gazu należy także udowodnić bezpośredni związek wzrostu cen z działaniami wojennymi.  Należy także zwrócić uwagę, że byłoby trudne, ponieważ ceny zaczęły rosnąć już przed tą wojną.

Sam wzrost cen w gospodarce rynkowej nie wydaje się tu wystarczającą przesłanką, by stosować nadzwyczajne środki. W dzisiejszej sytuacji można mówić o trudnościach w wykonywaniu kontraktu, a nie niemożliwości spełnienia świadczenia. Co prawda w  prawie cywilnym istnieje także możliwość nadzwyczajnej zmiany umowy przez sąd. Zgodnie z art. 357(1) kodeksu cywilnego, „jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy„. Taka możliwość, zwana jest klauzulą „rebus sic stantibus”. Jednakże powoływanie się na klauzulę rebus sic stantibus, prowadzi do tego, że kontrakt musiałby być zmieniony przez sąd, a to jest niepewne i czasochłonne.

Dofinansowanie na elektryczne auta – program Mój Elektryk

PRZYCZYNA POPULARNOŚCI ELEKTRYCZNYCH AUT

W dobie rosnących kosztów utrzymania auta, nadchodzącego kryzysu klimatycznego oraz zapowiedzianego pakietu klimatycznego w UE coraz więcej Polaków decyduję się na zakup auta elektrycznego. Na podjęcie takiej decyzji pozytywnie wpływa również program „Mój elektryk”, którego celem jest uniknięcie emisji zanieczyszczeń powietrza poprzez dofinansowanie przedsięwzięć polegających na obniżeniu zużycia paliw emisyjnych w transporcie – wsparcie zakupu/leasingu pojazdów zeroemisyjnych.

ZAŁOŻENIA PROGRAMU „MÓJ ELEKTRYK”

12 lipca 2021 roku ruszył nowy program „Mój elektryk” umożliwiający uzyskanie dotacji na zakup pojazdów elektrycznych. Program przewiduje możliwość dofinansowania przedsięwzięć polegających na zakupie nowego pojazdu kategorii M1, N1 oraz L1e-L7e  wykorzystujących do napędu wyłącznie energię elektryczną akumulowaną przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, lub energię elektryczną wytworzoną z wodoru w zainstalowanych w nich ogniwach paliwowych lub wyłącznie silnik, którego cykl pracy nie prowadzi do emisji gazów cieplarnianych lub innych substancji objętych systemem zarządzania emisjami gazów cieplarnianych, o którym mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.  Przez nowy pojazd zeroemisyjny należy rozumieć pojazd kategorii M1, N1 oraz L1e-L7e, który jest fabrycznie nowy i nie był przed zakupem zarejestrowany lub pojazd, zakupiony i zarejestrowany przez dealera samochodowego, importera lub firmę leasingową, z przebiegiem kilometrowym nie wyższym niż 50 km.

Budżet programu wynosi 700 mln zł. Realizację programu przewidziano na lata 2021-2026, a nabory wniosków będą prowadzone do 2025 roku lub do wyczerpania środków. Okres wydatkowania środków będzie trwał natomiast do 20 czerwca 2026 roku.

KTO ORAZ NA JAKICH WARUNKACH MOŻE SKORZYSTAĆ Z DOPŁATY

Przede wszystkim trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie kto będzie mógł skorzystać z programu. Listę podmiotów, które mają możliwość składania wniosków o dofinansowanie podzielono na dwie kategorie:

  • Kategoria pierwsza – osoby fizyczne
  • Kategoria druga – podmioty inne niż osoby fizyczne, w tym przedsiębiorcy:
  • Jednostki sektora finansów publicznych, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1634.);
  • Instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 498.);
  • Przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 974.);
  • Stowarzyszenia w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2261);
  • Fundacje w rozumieniu ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j.: Dz.U. z 2020 poz. 2167);
  • Spółdzielnie w rozumieniu ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 648);
  • Rolnicy indywidulani w rozumieniu ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 461.);
  • Kościoły i inne związki wyznaniowe oraz ich osoby prawne; Organizacje religijne, których sytuacja prawna jest uregulowana ustawami o stosunku państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych, działające w obrębie tych kościołów i związków.

Natomiast jeśli chodzi o merytoryczne warunki dofinansowania to przedstawiają się one następująco:

  1. dofinansowanie nie będzie udzielane na przedsięwzięcia, których koszty zostały dofinansowane z publicznych środków krajowych lub zagranicznych, w szczególności ze środków budżetu Unii Europejskiej;
  1. zakupiony/leasingowany pojazd zeroemisyjny musi być nowy;
  1. zakupiony/leasingowany pojazd zeroemisyjny musi być oznakowany w okresie trwałości;
  1. okres trwałości wynosi 2 lata od dnia zakończenia realizacji przedsięwzięcia (zakupu pojazdu), przy czym w przypadku leasingu należy przez to rozumieć datę przekazania beneficjentowi (Korzystającemu) nowego pojazdu do używania albo używania i pobierania pożytków na podstawie protokołu przekazania pojazdu;
  1. pojazd zeroemisyjny stanowiący przedmiot dofinansowania będzie zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez co najmniej 2 lata od dnia zakończenia realizacji przedsięwzięcia;
  1. rejestracja pojazdu zeroemisyjnego musi być dokonana na rzecz właściciela pojazdu, który jest beneficjentem dofinansowania w ramach niniejszego programu (w przypadku leasingu pojazd może być zarejestrowany na beneficjenta lub firmę leasingową, z którą wiąże go umowa leasingu);
  1. pojazd zeroemisyjny objęty dofinansowaniem musi być ubezpieczony od uszkodzeń, zniszczeń oraz utraty na skutek zderzeń, kolizji, zdarzeń losowych, uszkodzeń przez osoby trzecie oraz kradzieży, w tym polisą OC oraz AC (autocasco), co najmniej w okresie trwałości;
  1. w przypadku naruszenia zobowiązań, o których mowa w punktach od pkt. 5 do 7, dofinansowanie wraz z należnymi odsetkami, podlega zwrotowi na warunkach określonych w umowie dotacji; umowa może określać w szczególności proporcjonalność zwrotu oraz przypadki odstąpienia od zwrotu środków;
  2. wypłata dotacji może być uzależniona od ustanowienia zabezpieczenia zwrotu środków;
  1. dofinansowanie może być udzielone na przedsięwzięcie, którego realizacja została zakończona przed dniem złożenia wniosku, z zastrzeżeniem pkt 13);
  1. dofinansowanie będzie wypłacone tylko w formie refundacji po zakupie pojazdu lub w formie dopłaty do opłat ustalonych w umowach leasingu (opłaty wstępnej i opłaty transferowej) po podpisaniu protokołu przekazania pojazdu;
  1. w przypadku, gdy dofinansowanie dotyczy pojazdu zeroemisyjnego kategorii M2 lub M3 oraz stanowi pomoc publiczną, stosuje się do niego przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania horyzontalnej pomocy publicznej na cele z zakresu ochrony środowiska (Dz. U. poz. 2250) dotyczące pomocy na inwestycje umożliwiające redukcję emisji zanieczyszczeń, w sytuacji, gdy nie zostały ustanowione standardy ochrony środowiska UE;
  1. przedsięwzięcie polegające na zakupie/leasingu pojazdu kategorii M2 lub M3 nie może być rozpoczęte przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. Przez rozpoczęcie przedsięwzięcia należy rozumieć zawarcie umowy zakupu/leasingu pojazdu;
  1. w przypadku, gdy wnioskodawcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, może on otrzymać jedno dofinansowanie obejmujące jeden pojazd zeroemisyjny;
  1. dofinansowanie przeznaczone na dopłatę do opłaty wstępnej i opłaty transferowej wskazanych w umowie leasingu pojazdu zeroemisyjnego może być udzielone w przypadku, gdy na przedmiot leasingu nie udzielono wcześniej dofinansowania w ramach przedmiotowego programu;

WARTOŚĆ DOFINANSOWANIA

Wartość dofinansowania uzależniona jest od kategorii zakupionego pojazdu:

Kategoria M1:

  • dotacja w wysokości nie więcej niż 18 750 zł

LUB

  • dotacja w wysokości nie więcej niż 27 000 zł w przypadku deklaracji średniorocznego przebiegu powyżej 15 tys. km
  • Dodatkowo przy zakupie pojazdu kategorii M1 należy pamiętać, że koszt zakupu pojazdu zeroemisyjnego nie może przekroczyć 225 000 zł

Kategoria N1:

  • dotacja do 20% kosztów kwalifikowanych, lecz nie więcej niż 50 000 zł

LUB

  • dotacja do 30% kosztów kwalifikowanych, lecz nie więcej niż 70 000 zł w przypadku deklaracji średniorocznego przebiegu powyżej 20 tys. km

Kategoria L1e – L7e:

  • dotacja do 30% kosztów kwalifikowanych, lecz nie więcej niż 4 000 zł

Wskazane powyżej kwoty są kwotami netto, dla podmiotów które mogą sobie odliczyć 100% VAT. Oznacza to, że jeśli auto będzie używane na potrzeby prywatno-firmowe, kiedy to istnieje możliwość odliczenia 50% VAT-u, wówczas podane ceny zawierają podatek, który można odliczyć. Dla przedsiębiorcy, który nie będzie miał prawa do obliczenia podatku od towarów i usług, podane ceny będą cenami brutto.

Warto wskazać, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca ubiega się o dofinansowanie więcej niż jednego pojazdu, zakup lub leasing każdego pojazdu traktowane jest jako osobne przedsięwzięcie.

UDOGODNIENIA DLA KIEROWCÓW ELEKTRYCZNYCH AUT

W celu zachęcenia Polaków do zakupu i korzystania z aut elektrycznych rząd wspiera kierowców takich aut poprzez szereg następujących udogodnień:

  • Zwolnienia w opłatach za korzystanie z dróg publicznych,
  • Dodatkowe stanowiska postojowe,
  • Zwolnienie z akcyzy,
  • Strefa czystego transportu,
  • Większe limity amortyzacyjne,
  • Poruszanie się buspasem.