Autor: kancelaria

Rozporządzenie dotyczące wprowadzenia „Rejestru ciąż” zostało podpisane przez Ministra Zdrowia i wejdzie w życie jeszcze w 2022 r.

Stworzenie projektu rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zdarzenia medycznego przetwarzanego w systemie informacji oraz sposobu i terminów przekazywania tych danych do Systemu Informacji Medycznej, stało się przede wszystkim kontrowersyjne z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ograniczające prawo do aborcji, w którym trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisu dopuszczającego aborcję w przypadku dużego prawdopodobieństwa ciężkiego nieodwracalnego upośledzenia płodu.

W rezultacie istnieją wątpliwości czy państwo ma na celu zwiększenie ochrony zdrowia, czy kontroli nad społeczeństwem.

Rozporządzenie, określa katalog danych zbieranych przez personel medyczny (który zostanie rozszerzony m.in. o informację o alergii, grupie krwi czy ciąży) oraz określa zasady ich przekazywania.

Co oznacza wprowadzenie rejestru ciąż?

W wyniku powstania elektronicznego rejestru ciąż, będziemy mieli do czynienia z sytuacją, w której, podmiot leczniczy przekaże:

• informacje o potwierdzonym wyniku grupy krwi, o ile usługodawca uzyska je w związku z udzielaniem świadczenia zdrowotnego lub realizacją istotnej procedury medycznej,
• oraz informację o wyrobach medycznych, alergiach i ciąży, o ile usługodawca uzyska je w związku z udzielaniem świadczenia zdrowotnego lub realizacją istotnej procedury medycznej.

Kto ma dostęp do rejestru?

Rozszerzenie katalogu gromadzonych danych ma przełożyć się na zwiększenie dostępności informacji przekazywanych do Systemu Informacji Medycznej, co usprawni pracę lekarzom, ułatwi obieg dokumentacji medycznej i ograniczy koszty jej udostępniania.

Zgodnie z zapewnieniami Ministerstwa, do informacji w systemie dostęp będą mieli tylko wybrani pracownicy medyczni, a w każdej innej sytuacji, żeby poznać informacje dotyczące danej osoby, potrzebna będzie jej zgoda. Ponadto, Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia, że uprawnienia sądów czy prokuratury do żądania udostępnienia informacji zawartych w SIM nie mogą być stosowane w sposób dowolny, a wyłącznie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tym samym jedynie w ramach toczącego się postępowania.

Jednakże, nie sposób nie zauważyć, że „Rejestr ciąż” zwiększa ingerencje w życie prywatne pacjentek. W związku z czym może dochodzić do nadużyć sięgania do „rejestru ciąż”. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z Kodeksem postępowania karnego dostęp do dokumentacji medycznej mają choćby sędzia i prokurator. Co więcej, Jeżeli informacja o ciąży będzie znajdować się SIM, uzyska się w ten sposób łatwiejszy dostęp do informacji oraz będzie można korzystać z tych danych na szeroką skalę.

Należy także podkreślić, że wskutek gromadzenia danych o ciąży, może dojść do zaprzestania korzystania z chęci pomocy medycznej przez pacjentki oraz planowania macierzyństwa.

W artykule zostaną omówione kolejne ważne zmiany wprowadzone przez nowelizację Kodeksu Spółek Handlowych (dalej: „KSH”). Dotyczą one przede wszystkim członków zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej. Warto mieć je więc na uwadze, gdyż nowelizacja wdraża zupełnie nowe dla polskiego systemu prawnego zasady odpowiedzialności. Znane są one nam z większości jurysdykcji common law, takich jak USA, Kanada czy Anglia.

1. Zasada biznesowej oceny sytuacji

Jedną z ważnych zmian wprowadzonych przez ostatnią nowelizację KSH jest zasada tzw. biznesowej oceny sytuacji (business judgment rule). Warto o niej pamiętać, ponieważ wyłącza ona odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną spółce w wyniku błędnych decyzji organów, o ile były one podejmowane w granicach uzasadnionego ryzyka biznesowego w oparciu o adekwatne do okoliczności informacje.
Każdy członek zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności oraz dochować lojalności wobec spółki. Nie narusza się dotrzymania powyższych obowiązków, jeżeli, postępując w sposób lojalny wobec spółki, działa się w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny.
Oceniane będą więc okoliczności towarzyszące podejmowaniu decyzji przez organy. Członkowie organów, którzy podjęli nietrafne decyzje, starannie i lojalnie wykonując swoje obowiązki, zyskają ochronę na wypadek wyrządzenia spółce szkody.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego działania lekkomyślne, bez zachowania staranności wynikającej z zawodowego charakteru działalności, pozostaną dalej sankcjonowane (Wyrok Sądu Najwyższego z 24 lipca 2014 r., II CSK 627/13).

2. Działanie lub zaniechanie w interesie grupy spółek

Ponadto, w związku z wydaniem wiążącego polecenia członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurent oraz likwidator spółki uczestniczącej w grupie spółek będzie mógł powoływać się na działanie lub zaniechanie w określonym interesie grupy spółek, jeżeli spółka ujawniła uczestnictwo w grupie spółek. Podmioty te nie będą ponosiły odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wykonaniem wiążącego polecenia, w tym na podstawie art. 293, art. 300125 i art. 483 KSH. Dotyczy to zarówno organów spółki zależnej, jak i odpowiednio spółki dominującej działającej w interesie grupy spółek.

3. Obowiązki rad nadzorczych

Wraz z wyłączeniem odpowiedzialności nowelizacja przynosi jednak także konkretyzację obowiązków rad nadzorczych, do których będą należały:
• ocena sprawozdań z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem faktycznym,
• ocena wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty,
• sporządzanie oraz składanie zgromadzeniu wspólników lub walnemu zgromadzeniu akcjonariuszy corocznego sprawozdania z wyników oceny, o których mowa wyżej, oraz sprawozdania z działalności rady nadzorczej za ubiegły rok obrotowy (sprawozdanie rady nadzorczej).

4. Prawo rady nadzorczej do żądania Informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień

W celu wykonania swoich obowiązków rada nadzorcza będzie mogła badać wszystkie dokumenty spółki, dokonywać rewizji stanu majątku spółki oraz żądać od zarządu, prokurentów i osób zatrudnionych w spółce sporządzenia lub przekazania wszelkich informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień dotyczących spółki, w szczególności jej działalności lub majątku.

Przedmiotem żądania mogą być również posiadane przez organ lub osobę obowiązaną informacje, sprawozdania lub wyjaśnienia dotyczące spółek zależnych oraz spółek powiązanych.

Informacje, dokumenty, sprawozdania lub wyjaśnienia, o których mowa powyżej, miałyby być przekazywane radzie nadzorczej niezwłocznie, ale nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia żądania do organu lub osoby obowiązanej, chyba że w żądaniu określono dłuższy termin. Zarząd nie mógłby też ograniczać członkom rady nadzorczej dostępu do wskazanych informacji, dokumentów, sprawozdań czy wyjaśnień.

W związku z ostatnimi zmianami w prawie, chcielibyśmy zasygnalizować Państwu, że od 1 lipca 2022 r. zacznie obowiązywać nowa ustawa deweloperska (ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym). Wprowadzi ona następujące zmiany:

I. Deweloperski Fundusz Gwarancyjny

Ustawa powoła Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (dalej jako: „DFG”), który będzie chronił środki wpłacane przez nabywców, w szczególności w sytuacji upadłości dewelopera bądź banku. Deweloperzy będą w związku z tym zobowiązani do odprowadzania dodatkowej składki na DFG od każdej z wpłat nabywców. Przy tym ustawa określa maksymalną wysokość składek, tj.:

• 2% w przypadku otwartych mieszkaniowych rachunków powierniczych (OMR),
• 0,2% w przypadku zamkniętych mieszkaniowych rachunków powierniczych (ZMR).

Rozporządzenie określi ostateczną wysokość stawki, jednak już wstępnie zapowiedziano, że pierwsze składki wyniosłyby 1% dla OMR i 0,1% dla ZMR.

Składka będzie miała charakter bezzwrotny, czyli nawet w razie odstąpienia od umowy przez nabywcę bądź dewelopera składki te nie zostaną zwrócone. Również w sytuacji odstąpienia od umowy i zawarcia umowy z nowym nabywcą, składki już zapłacone od wpłat poprzedniego nabywcy nie będą mogły zostać zaliczone na poczet składek od wpłat nowego nabywcy. Deweloper będzie musiał ponownie odprowadzić składkę, a poprzednie nie zostaną zwrócone.

II. Umowa rezerwacyjna

W ustawie została po raz pierwszy uregulowana również umowa rezerwacyjna. Została ona zdefiniowana jako umowa między deweloperem albo przedsiębiorcą innym niż deweloper a osobą zainteresowaną ofertą sprzedaży, której przedmiotem jest zobowiązanie do czasowego wyłączenia z oferty sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego wybranego przez rezerwującego.

Od lipca zostanie wprowadzony wymóg formy pisemnej umowy pod rygorem nieważności oraz maksymalna wysokość opłaty rezerwacyjnej. Nie będzie mogła ona przekroczyć 1% ceny lokalu albo domu jednorodzinnego określonej w prospekcie informacyjnym. W związku z tym ważną częścią umowy będzie prospekt.

Deweloper, który rozpoczyna sprzedaż, jest zobowiązany do sporządzenia prospektu informacyjnego dotyczącego danego przedsięwzięcia deweloperskiego. Z tego względu już przy sporządzaniu prospektu trzeba przemyśleć wysokość ewentualnej opłaty rezerwacyjnej.

Ustawa wskazuje również, co musi zawierać umowa rezerwacyjna:

1. strony, miejsce i datę zawarcia umowy;
2. cenę lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego wybranego przez rezerwującego z oferty sprzedaży;
3. wysokość opłaty rezerwacyjnej, jeżeli taka opłata została przewidziana przez strony;
4. okres, na jaki lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny wybrany przez rezerwującego będzie wyłączony z oferty sprzedaży;
5. określenie usytuowania lokalu mieszkalnego w budynku;
6. określenie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, powierzchni i układu pomieszczeń.

Opłata rezerwacyjna jest zaliczana na poczet ceny nabycia. Zgodnie z ustawą, w przypadku zawarcia umowy deweloperskiej, deweloper przekazuje opłatę rezerwacyjną na mieszkaniowy rachunek powierniczy prowadzony dla przedsięwzięcia deweloperskiego lub zadania inwestycyjnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy.

III. Zwrot opłaty rezerwacyjnej

Ustawa przewiduje niezwłoczny zwrot opłaty rezerwacyjnej w sytuacji, gdy:

1. rezerwujący nie uzyskał pozytywnej decyzji kredytowej lub przyrzeczenia udzielenia kredytu, w związku z negatywną oceną zdolności kredytowej;
2. deweloper dokonał zmiany w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach bez poinformowania rezerwującego.

Natomiast, zwrot w wysokości podwójnej opłaty rezerwacyjnej jest przewidziany w sytuacji, gdy:

1. deweloper nie wykonuje zobowiązania wynikającego z umowy rezerwacyjnej – np. oferuje lokal do sprzedaży pomimo zawarcia umowy rezerwacyjnej;
2. przed zawarciem umowy zobowiązującej do przeniesienia własność nieruchomości zawarto umowę rezerwacyjną, a deweloper nie usunął wad zgłoszonych do protokołu odbioru i nabywca nie przystąpił do podpisania umowy przenoszącej własność nieruchomości.

W pozostałych przypadkach deweloper może zatrzymać opłatę rezerwacyjną. Rekomendujemy jednak dodanie w umowie również kolejnej sytuacji, w której następuje zwrot opłaty rezerwacyjnej, tj. w przypadku, gdy Deweloper odmówi zawarcia Umowy Deweloperskiej, z przyczyn leżących po jego stronie, jest to w naszej ocenie racjonalne rozwiązanie zapobiegające uznaniu postanowień Umowy za abuzywne.

VI. Czas obowiązywania umowy rezerwacyjnej

Umowę zawiera się na czas określony. W przypadku ubiegania się rezerwującego o kredyt, umowa musi uwzględniać okres niezbędny do uzyskania decyzji kredytowej lub przyrzeczenia udzielenia kredytu.

Minimalny czas, na jaki zawierane byłyby umowy to około 2 miesiące. Z przepisów ustawy o kredycie hipotecznym wynika, że bank od otrzymania wniosku o kredyt ma 21 dni na wydanie decyzji, a następnie klient 14 dni na jej przyjęcie lub odrzucenie, należy więc przyjąć, że minimalny czas na jaki byłaby zawierana umowa rezerwacyjna to od 1,5 do 2 miesięcy.

V. Prospekt

Prospekt informacyjny wraz z załącznikami stanowi integralną część umowy deweloperskiej oraz rezerwacyjnej.

Obowiązki informacyjne dewelopera odnośnie prospektu:

• Nieodpłatne doręczenie prospektu wraz z załącznikami osobie zainteresowanej zawarciem umowy (przed zawarciem umowy rezerwacyjnej lub deweloperskiej), niezależnie od tego, czy wyraziła takie żądanie;
• W przypadku zmiany danych lub informacji zawartych w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach informację o zmianie doręcza się osobie zainteresowanej zawarciem umowy w takiej samej formie jak prospekt i w terminie umożliwiającym zapoznanie się z jej treścią przed zawarciem umowy deweloperskiej lub rezerwacyjnej;
• W trakcie trwania umowy rezerwacyjnej deweloper informuje rezerwującego o zmianach wprowadzonych w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach w sposób umożliwiający ich zidentyfikowanie, wskazując czego dotyczy zmiana.

Prospekt powinien zawierać, zgodnie ze wzorem wskazanym w ustawie, m.in.:

• doświadczenie dewelopera (przykład ukończonego przedsięwzięcia),
• cenę zakupu;
• termin rozpoczęcia i zakończenia prac budowlanych;
• termin przeniesienia prawa własności do nieruchomości na kupującego;
• dane dotyczące nieruchomości, wraz z uszczegółowieniem zakresu prac wykończeniowych w tak zwanym stanie deweloperskim (data uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub zakończenia budowy domu jednorodzinnego, powierzchnia lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, ich cena, data wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, data ustanowienia jego odrębnej własności, a także informacje o jednolitym limicie gwarancyjnym przysługującym w przypadku upadłości banku, w którym prowadzony jest mieszkaniowy;
• szkic koncepcji zagospodarowania terenu inwestycji i jego otoczenia z zaznaczeniem Budynku oraz istotnych uwarunkowań lokalizacji inwestycji wynikających z istniejącego stanu użytkowania terenów sąsiednich;
• warunki odstąpienia od umowy deweloperskiej ze strony klienta.

VI. Odstąpienie od umowy deweloperskiej

Ustawa deweloperska zakłada różne terminy na odstąpienie od umowy deweloperskiej dla nabywcy:

• 30 dni od zawarcia umowy, gdy:
  • umowa deweloperska nie zawiera elementów wskazanych w przepisach;
  • informacje zawarte w umowie deweloperskiej nie są zgodne z informacjami zawartymi w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach;
  • deweloper nie doręczył prospektu informacyjnego wraz z załącznikami lub informacji o zmianie danych lub informacji zawartych w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach;
  • dane lub informacje zawarte w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach, na podstawie których zawarto umowę deweloperską, są niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym w dniu zawarcia umowy;
  • prospekt informacyjny, na podstawie którego zawarto umowę deweloperską, nie zawiera danych lub informacji określonych we wzorze prospektu informacyjnego;
• 120 dni od terminu wyznaczonego w osobnym wezwaniu, jeśli deweloper nie przeniósł prawa własności na nabywcę w terminie określonym w umowie deweloperskiej;
• 60 dni od dnia jej zawarcia, w przypadku, gdy deweloper nie posiada zgody wierzyciela hipotecznego lub zobowiązania do jej udzielenia, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 lub 2

Odstąpienie od umowy deweloperskiej dla dewelopera:

• w przypadku niestawienia się nabywcy do odbioru lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub podpisania aktu notarialnego przenoszącego na nabywcę prawa wynikające z umowy deweloperskiej, mimo dwukrotnego doręczenia wezwania w formie pisemnej w odstępie co najmniej 60 dni, chyba że niestawienie się nabywcy jest spowodowane działaniem siły wyższej;

• w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty – w przypadku niespełnienia przez nabywcę świadczenia pieniężnego w terminie lub wysokości określonych w umowie, mimo wezwania nabywcy w formie pisemnej do uiszczenia zaległych kwot.

VII. Domniemanie uznania wad przez dewelopera

Podczas odbioru sporządza się protokół, do którego nabywca może zgłosić wady lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. W protokole odnotowuje się również odmowę dokonania odbioru przez nabywcę w przypadku stwierdzenia wady istotnej, uznanie wady istotnej przez dewelopera albo odmowę uznania wady istotnej przez dewelopera.

Deweloper będzie musiał w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu przekazać nabywcy informację o uznaniu wad albo oświadczenie o odmowie uznania wad oraz o przyczynach tej odmowy.

Jeśli deweloper nie poinformuje nabywcy o uznaniu wad albo odmowie ich uznania w ustawowym terminie 14 dni, wówczas przyjmuje się, że przedmiotowe wady uznał.

Jednocześnie, w przypadku wad uznanych przez dewelopera, obowiązek ich usunięcia wynosi 30 dni od dnia podpisania protokołu. Jeśli pomimo zachowania należytej staranności deweloper nie usunie wad we wskazanym terminie, ma on obowiązek wskazać inny termin ich usunięcia wraz z uzasadnieniem opóźnienia, przy czym ten nowy termin nie może powodować nadmiernych niedogodności dla nabywcy.

Ponadto wprowadzono uprawnienie nabywcy do usunięcia wad na koszt dewelopera, jeśli deweloper nie usunął wad w terminie 30 dni, nie wyznaczył dodatkowego terminu na ich usunięcie, a także nie usunął wad w dodatkowym terminie wyznaczonym przez nabywcę.

POMOC DLA KREDYTOBIORCÓW

Utrzymująca się w ostatnim czasie wysoka inflacja oraz spowodowana tym podwyżka stóp procentowych i  wzrost rat kredytów, wymusiła poszukiwanie nowych rozwiązań w zakresie pomocy dla osób z kredytami hipotecznymi.

W związku z powyższym Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, który ma  wejść w życie w  dniu  1 lipca 2022 r.

Ustawa ma na celu pomoc w spłatach kredytów hipotecznych. Pakiet rozwiązań przewidzianych w projekcie ustawy składa się z trzech filarów:

• pierwszy filar zakłada wprowadzenie tzw. „wakacji od kredytu”. Co w rzeczywistości oznacza, że będzie istnieć możliwość zawieszenia spłat rat kredytów na 8 miesięcy dla wszystkich kredytobiorców hipotecznych posiadających kredyty w walucie polskiej (PLN), a których nieruchomość przeznaczona jest na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Kredytobiorcy będą mogli z nich skorzystać w  dowolnych dwóch miesiącach III i IV kwartału bieżącego roku oraz  po  jednym miesiącu w każdym z  kwartałów 2023 roku. Wakacje kredytowe będą odnosić się  zarówno do części kapitałowej raty, jak  i odsetkowej. Natomiast termin na spłatę raty zostanie przesunięty bez ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych odsetek;
• drugi filar pomocy zakłada możliwość dopłaty do kredytów dla osób, które znajdują się w ciężkiej sytuacji finansowej. W związku z tym rząd ma zamiar przekazać do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców dodatkowe środki. Wskutek czego budżet Funduszu zwiększy się i będzie mógł zaoferować wsparcie większej liczbie kredytobiorców hipotecznych niż dotychczas.

Maksymalne wsparcie w projekcie ustawy wynosi 2 tys. zł, i może być wypłacane nawet przez 36  miesięcy – co daje łącznie 72 tys. zł. dofinansowania.

Z kolei spłata pożyczki rozpoczyna się po dwóch latach w równych i  nieoprocentowanych 144 ratach. Co więcej, część udzielonego wsparcia może zostać umorzona pod warunkiem, że nastąpiła terminowa spłata 100 pierwszych rat.

Aby skorzystać ze wsparcia określonego w tym filarze będzie trzeba spełnić jeden z następujących warunków:

1. co najmniej jeden z kredytobiorców musi posiadać status bezrobotnego;
2. miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego muszą przekraczać 50 proc. miesięcznych dochodów;
3. miesięczny dochód po odjęciu kosztów kredytu nie przekracza w 2022 r. 1552 zł /os.  W  gospodarstwie jednoosobowym oraz 1200 zł / os. w gospodarstwach wieloosobowych;

• z kolei trzecim filarem będzie zastąpienie wskaźnika WIBOR (tj. wskaźnika, który przekłada się  na wzrost rat kredytów) innym wskaźnikiem, który pozwoli na obniżenie wysokości rat  kredytowych.

 

PLATFORMY CROWDFUNDINGOWE

Ponadto, projekt ustawy dostosowuje także polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych tj. zostaną uregulowanie działalności platform crowdfundingowych działających w modelu udziałowym. Nadzór nad działalność platform crowdfundingowych obejmie Komisja Nadzoru Finansowego.  Komisja otrzyma specjalne uprawnienia nadzorcze m.in. będzie mogła  zawiesić konkretne oferty finansowania społecznościowego lub zawiesić prowadzenie działalności przez dostawców. Zostanie także wprowadzona zostanie odpowiedzialność cywilnoprawna i karna za poprawność oraz prawdziwość informacji podawanych w dokumentach informacyjnych, które sporządzane są w związku z ofertą finansowania społecznościowego.

Dzięki nowym rozwiązaniom, zyskają przede wszystkim małe i średnie przedsiębiorstwa, które będą mogły otrzymać opcjonalny dostęp do finansowania. Podniesione zostaną dla nich limity, które pozwolą im uzyskiwać większy kapitał.