Kategoria: Blog

Rozporządzenie dotyczące wprowadzenia „Rejestru ciąż” zostało podpisane przez Ministra Zdrowia i wejdzie w życie jeszcze w 2022 r.

Stworzenie projektu rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zdarzenia medycznego przetwarzanego w systemie informacji oraz sposobu i terminów przekazywania tych danych do Systemu Informacji Medycznej, stało się przede wszystkim kontrowersyjne z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ograniczające prawo do aborcji, w którym trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisu dopuszczającego aborcję w przypadku dużego prawdopodobieństwa ciężkiego nieodwracalnego upośledzenia płodu.

W rezultacie istnieją wątpliwości czy państwo ma na celu zwiększenie ochrony zdrowia, czy kontroli nad społeczeństwem.

Rozporządzenie, określa katalog danych zbieranych przez personel medyczny (który zostanie rozszerzony m.in. o informację o alergii, grupie krwi czy ciąży) oraz określa zasady ich przekazywania.

Co oznacza wprowadzenie rejestru ciąż?

W wyniku powstania elektronicznego rejestru ciąż, będziemy mieli do czynienia z sytuacją, w której, podmiot leczniczy przekaże:

• informacje o potwierdzonym wyniku grupy krwi, o ile usługodawca uzyska je w związku z udzielaniem świadczenia zdrowotnego lub realizacją istotnej procedury medycznej,
• oraz informację o wyrobach medycznych, alergiach i ciąży, o ile usługodawca uzyska je w związku z udzielaniem świadczenia zdrowotnego lub realizacją istotnej procedury medycznej.

Kto ma dostęp do rejestru?

Rozszerzenie katalogu gromadzonych danych ma przełożyć się na zwiększenie dostępności informacji przekazywanych do Systemu Informacji Medycznej, co usprawni pracę lekarzom, ułatwi obieg dokumentacji medycznej i ograniczy koszty jej udostępniania.

Zgodnie z zapewnieniami Ministerstwa, do informacji w systemie dostęp będą mieli tylko wybrani pracownicy medyczni, a w każdej innej sytuacji, żeby poznać informacje dotyczące danej osoby, potrzebna będzie jej zgoda. Ponadto, Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia, że uprawnienia sądów czy prokuratury do żądania udostępnienia informacji zawartych w SIM nie mogą być stosowane w sposób dowolny, a wyłącznie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tym samym jedynie w ramach toczącego się postępowania.

Jednakże, nie sposób nie zauważyć, że „Rejestr ciąż” zwiększa ingerencje w życie prywatne pacjentek. W związku z czym może dochodzić do nadużyć sięgania do „rejestru ciąż”. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z Kodeksem postępowania karnego dostęp do dokumentacji medycznej mają choćby sędzia i prokurator. Co więcej, Jeżeli informacja o ciąży będzie znajdować się SIM, uzyska się w ten sposób łatwiejszy dostęp do informacji oraz będzie można korzystać z tych danych na szeroką skalę.

Należy także podkreślić, że wskutek gromadzenia danych o ciąży, może dojść do zaprzestania korzystania z chęci pomocy medycznej przez pacjentki oraz planowania macierzyństwa.

W artykule zostaną omówione kolejne ważne zmiany wprowadzone przez nowelizację Kodeksu Spółek Handlowych (dalej: „KSH”). Dotyczą one przede wszystkim członków zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej. Warto mieć je więc na uwadze, gdyż nowelizacja wdraża zupełnie nowe dla polskiego systemu prawnego zasady odpowiedzialności. Znane są one nam z większości jurysdykcji common law, takich jak USA, Kanada czy Anglia.

1. Zasada biznesowej oceny sytuacji

Jedną z ważnych zmian wprowadzonych przez ostatnią nowelizację KSH jest zasada tzw. biznesowej oceny sytuacji (business judgment rule). Warto o niej pamiętać, ponieważ wyłącza ona odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną spółce w wyniku błędnych decyzji organów, o ile były one podejmowane w granicach uzasadnionego ryzyka biznesowego w oparciu o adekwatne do okoliczności informacje.
Każdy członek zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności oraz dochować lojalności wobec spółki. Nie narusza się dotrzymania powyższych obowiązków, jeżeli, postępując w sposób lojalny wobec spółki, działa się w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny.
Oceniane będą więc okoliczności towarzyszące podejmowaniu decyzji przez organy. Członkowie organów, którzy podjęli nietrafne decyzje, starannie i lojalnie wykonując swoje obowiązki, zyskają ochronę na wypadek wyrządzenia spółce szkody.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego działania lekkomyślne, bez zachowania staranności wynikającej z zawodowego charakteru działalności, pozostaną dalej sankcjonowane (Wyrok Sądu Najwyższego z 24 lipca 2014 r., II CSK 627/13).

2. Działanie lub zaniechanie w interesie grupy spółek

Ponadto, w związku z wydaniem wiążącego polecenia członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurent oraz likwidator spółki uczestniczącej w grupie spółek będzie mógł powoływać się na działanie lub zaniechanie w określonym interesie grupy spółek, jeżeli spółka ujawniła uczestnictwo w grupie spółek. Podmioty te nie będą ponosiły odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wykonaniem wiążącego polecenia, w tym na podstawie art. 293, art. 300125 i art. 483 KSH. Dotyczy to zarówno organów spółki zależnej, jak i odpowiednio spółki dominującej działającej w interesie grupy spółek.

3. Obowiązki rad nadzorczych

Wraz z wyłączeniem odpowiedzialności nowelizacja przynosi jednak także konkretyzację obowiązków rad nadzorczych, do których będą należały:
• ocena sprawozdań z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem faktycznym,
• ocena wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty,
• sporządzanie oraz składanie zgromadzeniu wspólników lub walnemu zgromadzeniu akcjonariuszy corocznego sprawozdania z wyników oceny, o których mowa wyżej, oraz sprawozdania z działalności rady nadzorczej za ubiegły rok obrotowy (sprawozdanie rady nadzorczej).

4. Prawo rady nadzorczej do żądania Informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień

W celu wykonania swoich obowiązków rada nadzorcza będzie mogła badać wszystkie dokumenty spółki, dokonywać rewizji stanu majątku spółki oraz żądać od zarządu, prokurentów i osób zatrudnionych w spółce sporządzenia lub przekazania wszelkich informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień dotyczących spółki, w szczególności jej działalności lub majątku.

Przedmiotem żądania mogą być również posiadane przez organ lub osobę obowiązaną informacje, sprawozdania lub wyjaśnienia dotyczące spółek zależnych oraz spółek powiązanych.

Informacje, dokumenty, sprawozdania lub wyjaśnienia, o których mowa powyżej, miałyby być przekazywane radzie nadzorczej niezwłocznie, ale nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia żądania do organu lub osoby obowiązanej, chyba że w żądaniu określono dłuższy termin. Zarząd nie mógłby też ograniczać członkom rady nadzorczej dostępu do wskazanych informacji, dokumentów, sprawozdań czy wyjaśnień.

W związku z ostatnimi zmianami w prawie, chcielibyśmy zasygnalizować Państwu, że od 1 lipca 2022 r. zacznie obowiązywać nowa ustawa deweloperska (ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym). Wprowadzi ona następujące zmiany:

I. Deweloperski Fundusz Gwarancyjny

Ustawa powoła Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (dalej jako: „DFG”), który będzie chronił środki wpłacane przez nabywców, w szczególności w sytuacji upadłości dewelopera bądź banku. Deweloperzy będą w związku z tym zobowiązani do odprowadzania dodatkowej składki na DFG od każdej z wpłat nabywców. Przy tym ustawa określa maksymalną wysokość składek, tj.:

• 2% w przypadku otwartych mieszkaniowych rachunków powierniczych (OMR),
• 0,2% w przypadku zamkniętych mieszkaniowych rachunków powierniczych (ZMR).

Rozporządzenie określi ostateczną wysokość stawki, jednak już wstępnie zapowiedziano, że pierwsze składki wyniosłyby 1% dla OMR i 0,1% dla ZMR.

Składka będzie miała charakter bezzwrotny, czyli nawet w razie odstąpienia od umowy przez nabywcę bądź dewelopera składki te nie zostaną zwrócone. Również w sytuacji odstąpienia od umowy i zawarcia umowy z nowym nabywcą, składki już zapłacone od wpłat poprzedniego nabywcy nie będą mogły zostać zaliczone na poczet składek od wpłat nowego nabywcy. Deweloper będzie musiał ponownie odprowadzić składkę, a poprzednie nie zostaną zwrócone.

II. Umowa rezerwacyjna

W ustawie została po raz pierwszy uregulowana również umowa rezerwacyjna. Została ona zdefiniowana jako umowa między deweloperem albo przedsiębiorcą innym niż deweloper a osobą zainteresowaną ofertą sprzedaży, której przedmiotem jest zobowiązanie do czasowego wyłączenia z oferty sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego wybranego przez rezerwującego.

Od lipca zostanie wprowadzony wymóg formy pisemnej umowy pod rygorem nieważności oraz maksymalna wysokość opłaty rezerwacyjnej. Nie będzie mogła ona przekroczyć 1% ceny lokalu albo domu jednorodzinnego określonej w prospekcie informacyjnym. W związku z tym ważną częścią umowy będzie prospekt.

Deweloper, który rozpoczyna sprzedaż, jest zobowiązany do sporządzenia prospektu informacyjnego dotyczącego danego przedsięwzięcia deweloperskiego. Z tego względu już przy sporządzaniu prospektu trzeba przemyśleć wysokość ewentualnej opłaty rezerwacyjnej.

Ustawa wskazuje również, co musi zawierać umowa rezerwacyjna:

1. strony, miejsce i datę zawarcia umowy;
2. cenę lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego wybranego przez rezerwującego z oferty sprzedaży;
3. wysokość opłaty rezerwacyjnej, jeżeli taka opłata została przewidziana przez strony;
4. okres, na jaki lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny wybrany przez rezerwującego będzie wyłączony z oferty sprzedaży;
5. określenie usytuowania lokalu mieszkalnego w budynku;
6. określenie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, powierzchni i układu pomieszczeń.

Opłata rezerwacyjna jest zaliczana na poczet ceny nabycia. Zgodnie z ustawą, w przypadku zawarcia umowy deweloperskiej, deweloper przekazuje opłatę rezerwacyjną na mieszkaniowy rachunek powierniczy prowadzony dla przedsięwzięcia deweloperskiego lub zadania inwestycyjnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy.

III. Zwrot opłaty rezerwacyjnej

Ustawa przewiduje niezwłoczny zwrot opłaty rezerwacyjnej w sytuacji, gdy:

1. rezerwujący nie uzyskał pozytywnej decyzji kredytowej lub przyrzeczenia udzielenia kredytu, w związku z negatywną oceną zdolności kredytowej;
2. deweloper dokonał zmiany w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach bez poinformowania rezerwującego.

Natomiast, zwrot w wysokości podwójnej opłaty rezerwacyjnej jest przewidziany w sytuacji, gdy:

1. deweloper nie wykonuje zobowiązania wynikającego z umowy rezerwacyjnej – np. oferuje lokal do sprzedaży pomimo zawarcia umowy rezerwacyjnej;
2. przed zawarciem umowy zobowiązującej do przeniesienia własność nieruchomości zawarto umowę rezerwacyjną, a deweloper nie usunął wad zgłoszonych do protokołu odbioru i nabywca nie przystąpił do podpisania umowy przenoszącej własność nieruchomości.

W pozostałych przypadkach deweloper może zatrzymać opłatę rezerwacyjną. Rekomendujemy jednak dodanie w umowie również kolejnej sytuacji, w której następuje zwrot opłaty rezerwacyjnej, tj. w przypadku, gdy Deweloper odmówi zawarcia Umowy Deweloperskiej, z przyczyn leżących po jego stronie, jest to w naszej ocenie racjonalne rozwiązanie zapobiegające uznaniu postanowień Umowy za abuzywne.

VI. Czas obowiązywania umowy rezerwacyjnej

Umowę zawiera się na czas określony. W przypadku ubiegania się rezerwującego o kredyt, umowa musi uwzględniać okres niezbędny do uzyskania decyzji kredytowej lub przyrzeczenia udzielenia kredytu.

Minimalny czas, na jaki zawierane byłyby umowy to około 2 miesiące. Z przepisów ustawy o kredycie hipotecznym wynika, że bank od otrzymania wniosku o kredyt ma 21 dni na wydanie decyzji, a następnie klient 14 dni na jej przyjęcie lub odrzucenie, należy więc przyjąć, że minimalny czas na jaki byłaby zawierana umowa rezerwacyjna to od 1,5 do 2 miesięcy.

V. Prospekt

Prospekt informacyjny wraz z załącznikami stanowi integralną część umowy deweloperskiej oraz rezerwacyjnej.

Obowiązki informacyjne dewelopera odnośnie prospektu:

• Nieodpłatne doręczenie prospektu wraz z załącznikami osobie zainteresowanej zawarciem umowy (przed zawarciem umowy rezerwacyjnej lub deweloperskiej), niezależnie od tego, czy wyraziła takie żądanie;
• W przypadku zmiany danych lub informacji zawartych w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach informację o zmianie doręcza się osobie zainteresowanej zawarciem umowy w takiej samej formie jak prospekt i w terminie umożliwiającym zapoznanie się z jej treścią przed zawarciem umowy deweloperskiej lub rezerwacyjnej;
• W trakcie trwania umowy rezerwacyjnej deweloper informuje rezerwującego o zmianach wprowadzonych w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach w sposób umożliwiający ich zidentyfikowanie, wskazując czego dotyczy zmiana.

Prospekt powinien zawierać, zgodnie ze wzorem wskazanym w ustawie, m.in.:

• doświadczenie dewelopera (przykład ukończonego przedsięwzięcia),
• cenę zakupu;
• termin rozpoczęcia i zakończenia prac budowlanych;
• termin przeniesienia prawa własności do nieruchomości na kupującego;
• dane dotyczące nieruchomości, wraz z uszczegółowieniem zakresu prac wykończeniowych w tak zwanym stanie deweloperskim (data uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub zakończenia budowy domu jednorodzinnego, powierzchnia lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, ich cena, data wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, data ustanowienia jego odrębnej własności, a także informacje o jednolitym limicie gwarancyjnym przysługującym w przypadku upadłości banku, w którym prowadzony jest mieszkaniowy;
• szkic koncepcji zagospodarowania terenu inwestycji i jego otoczenia z zaznaczeniem Budynku oraz istotnych uwarunkowań lokalizacji inwestycji wynikających z istniejącego stanu użytkowania terenów sąsiednich;
• warunki odstąpienia od umowy deweloperskiej ze strony klienta.

VI. Odstąpienie od umowy deweloperskiej

Ustawa deweloperska zakłada różne terminy na odstąpienie od umowy deweloperskiej dla nabywcy:

• 30 dni od zawarcia umowy, gdy:
  • umowa deweloperska nie zawiera elementów wskazanych w przepisach;
  • informacje zawarte w umowie deweloperskiej nie są zgodne z informacjami zawartymi w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach;
  • deweloper nie doręczył prospektu informacyjnego wraz z załącznikami lub informacji o zmianie danych lub informacji zawartych w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach;
  • dane lub informacje zawarte w prospekcie informacyjnym lub jego załącznikach, na podstawie których zawarto umowę deweloperską, są niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym w dniu zawarcia umowy;
  • prospekt informacyjny, na podstawie którego zawarto umowę deweloperską, nie zawiera danych lub informacji określonych we wzorze prospektu informacyjnego;
• 120 dni od terminu wyznaczonego w osobnym wezwaniu, jeśli deweloper nie przeniósł prawa własności na nabywcę w terminie określonym w umowie deweloperskiej;
• 60 dni od dnia jej zawarcia, w przypadku, gdy deweloper nie posiada zgody wierzyciela hipotecznego lub zobowiązania do jej udzielenia, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 lub 2

Odstąpienie od umowy deweloperskiej dla dewelopera:

• w przypadku niestawienia się nabywcy do odbioru lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub podpisania aktu notarialnego przenoszącego na nabywcę prawa wynikające z umowy deweloperskiej, mimo dwukrotnego doręczenia wezwania w formie pisemnej w odstępie co najmniej 60 dni, chyba że niestawienie się nabywcy jest spowodowane działaniem siły wyższej;

• w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty – w przypadku niespełnienia przez nabywcę świadczenia pieniężnego w terminie lub wysokości określonych w umowie, mimo wezwania nabywcy w formie pisemnej do uiszczenia zaległych kwot.

VII. Domniemanie uznania wad przez dewelopera

Podczas odbioru sporządza się protokół, do którego nabywca może zgłosić wady lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. W protokole odnotowuje się również odmowę dokonania odbioru przez nabywcę w przypadku stwierdzenia wady istotnej, uznanie wady istotnej przez dewelopera albo odmowę uznania wady istotnej przez dewelopera.

Deweloper będzie musiał w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu przekazać nabywcy informację o uznaniu wad albo oświadczenie o odmowie uznania wad oraz o przyczynach tej odmowy.

Jeśli deweloper nie poinformuje nabywcy o uznaniu wad albo odmowie ich uznania w ustawowym terminie 14 dni, wówczas przyjmuje się, że przedmiotowe wady uznał.

Jednocześnie, w przypadku wad uznanych przez dewelopera, obowiązek ich usunięcia wynosi 30 dni od dnia podpisania protokołu. Jeśli pomimo zachowania należytej staranności deweloper nie usunie wad we wskazanym terminie, ma on obowiązek wskazać inny termin ich usunięcia wraz z uzasadnieniem opóźnienia, przy czym ten nowy termin nie może powodować nadmiernych niedogodności dla nabywcy.

Ponadto wprowadzono uprawnienie nabywcy do usunięcia wad na koszt dewelopera, jeśli deweloper nie usunął wad w terminie 30 dni, nie wyznaczył dodatkowego terminu na ich usunięcie, a także nie usunął wad w dodatkowym terminie wyznaczonym przez nabywcę.

POMOC DLA KREDYTOBIORCÓW

Utrzymująca się w ostatnim czasie wysoka inflacja oraz spowodowana tym podwyżka stóp procentowych i  wzrost rat kredytów, wymusiła poszukiwanie nowych rozwiązań w zakresie pomocy dla osób z kredytami hipotecznymi.

W związku z powyższym Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, który ma  wejść w życie w  dniu  1 lipca 2022 r.

Ustawa ma na celu pomoc w spłatach kredytów hipotecznych. Pakiet rozwiązań przewidzianych w projekcie ustawy składa się z trzech filarów:

• pierwszy filar zakłada wprowadzenie tzw. „wakacji od kredytu”. Co w rzeczywistości oznacza, że będzie istnieć możliwość zawieszenia spłat rat kredytów na 8 miesięcy dla wszystkich kredytobiorców hipotecznych posiadających kredyty w walucie polskiej (PLN), a których nieruchomość przeznaczona jest na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Kredytobiorcy będą mogli z nich skorzystać w  dowolnych dwóch miesiącach III i IV kwartału bieżącego roku oraz  po  jednym miesiącu w każdym z  kwartałów 2023 roku. Wakacje kredytowe będą odnosić się  zarówno do części kapitałowej raty, jak  i odsetkowej. Natomiast termin na spłatę raty zostanie przesunięty bez ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych odsetek;
• drugi filar pomocy zakłada możliwość dopłaty do kredytów dla osób, które znajdują się w ciężkiej sytuacji finansowej. W związku z tym rząd ma zamiar przekazać do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców dodatkowe środki. Wskutek czego budżet Funduszu zwiększy się i będzie mógł zaoferować wsparcie większej liczbie kredytobiorców hipotecznych niż dotychczas.

Maksymalne wsparcie w projekcie ustawy wynosi 2 tys. zł, i może być wypłacane nawet przez 36  miesięcy – co daje łącznie 72 tys. zł. dofinansowania.

Z kolei spłata pożyczki rozpoczyna się po dwóch latach w równych i  nieoprocentowanych 144 ratach. Co więcej, część udzielonego wsparcia może zostać umorzona pod warunkiem, że nastąpiła terminowa spłata 100 pierwszych rat.

Aby skorzystać ze wsparcia określonego w tym filarze będzie trzeba spełnić jeden z następujących warunków:

1. co najmniej jeden z kredytobiorców musi posiadać status bezrobotnego;
2. miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego muszą przekraczać 50 proc. miesięcznych dochodów;
3. miesięczny dochód po odjęciu kosztów kredytu nie przekracza w 2022 r. 1552 zł /os.  W  gospodarstwie jednoosobowym oraz 1200 zł / os. w gospodarstwach wieloosobowych;

• z kolei trzecim filarem będzie zastąpienie wskaźnika WIBOR (tj. wskaźnika, który przekłada się  na wzrost rat kredytów) innym wskaźnikiem, który pozwoli na obniżenie wysokości rat  kredytowych.

 

PLATFORMY CROWDFUNDINGOWE

Ponadto, projekt ustawy dostosowuje także polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych tj. zostaną uregulowanie działalności platform crowdfundingowych działających w modelu udziałowym. Nadzór nad działalność platform crowdfundingowych obejmie Komisja Nadzoru Finansowego.  Komisja otrzyma specjalne uprawnienia nadzorcze m.in. będzie mogła  zawiesić konkretne oferty finansowania społecznościowego lub zawiesić prowadzenie działalności przez dostawców. Zostanie także wprowadzona zostanie odpowiedzialność cywilnoprawna i karna za poprawność oraz prawdziwość informacji podawanych w dokumentach informacyjnych, które sporządzane są w związku z ofertą finansowania społecznościowego.

Dzięki nowym rozwiązaniom, zyskają przede wszystkim małe i średnie przedsiębiorstwa, które będą mogły otrzymać opcjonalny dostęp do finansowania. Podniesione zostaną dla nich limity, które pozwolą im uzyskiwać większy kapitał.

 

 

W najnowszym wydaniu prestiżowego rankingu „The Legal 500 Europe, Middle East & Africa 2022″ z 11 kwietnia 2022 r. po raz kolejny została wyróżniona Kancelaria JLSW. Firmy prawnicze oraz indywidualni prawnicy z ponad 80 krajów Europy, w tym z Polski, są klasyfikowani w różnych kategoriach. Kancelaria JLSW w roku 2022 jest rekomendowana w obszarze prawa budowlanego.

Kancelaria JLSW została wybrana jako specjalista z zakresu prawa budowlanego i zamówień publicznych. JLSW działa po stronie kupującego i dostawcy zleceń, co oznacza, że wśród naszych klientów znajdują się m.in. wykonawcy robót budowlanych, firmy z sektora energetycznego i architekci.

The Legal 500 to prestiżowy, międzynarodowy ranking kilku tysięcy kancelarii prawnych. Od ponad 30 lat, na podstawie dogłębnej, merytorycznej analizy przeprowadzonych projektów oraz opinii klientów, co roku wyłania i rekomenduje najlepszych specjalistów z ponad 20 dziedzin prawa i 150 jurysdykcji.

Chcąc znaleźć się w klasyfikacji, firma opisuje swoje osiągnięcia z ostatniego roku i przedstawia listę kontaktów do osób, które na podstawie doświadczenia ze współpracy z tego okresu mogą udzielić kancelarii rekomendacji. Ranking wyróżnia kancelarie, które zapewniają najbardziej profesjonalne i innowacyjne porady klientom na całym świecie.

Korzystanie z kompleksowego programu badań aktualizowanego każdego roku pozwala The Legal 500 na bardzo dokładne odzwierciedlenie aktualnej sytuacji na rynku usług prawniczych w danym kraju i w poszczególnej dziedzinie. Ranking stanowi więc wiarygodne źródło informacji o profesjonalnych i godnych zaufania specjalistach.

Więcej informacji o rankingu znajdą Państwo na stronie internetowej:

The Legal 500

W nawiązaniu do poprzedniego artykułu, który pojawił się na naszej stronie w dniu 13 kwietnia 2022 r., chcielibyśmy tym razem szerzej omówić zagadnienia dotyczące grupy spółek i wiążącego polecenia.

Nowelizacja wdraża do Kodeksu spółek handlowych (dalej jako: „KSH”) definicję grupy spółek w art. 4 § 1 pkt 5¹. Definiuje się ją jako spółkę dominującą i spółkę albo spółki zależne, będące spółkami kapitałowymi, kierujące się zgodnie z uchwałą o uczestnictwie w grupie spółek wspólną strategią w celu realizacji wspólnego interesu (interes grupy spółek), uzasadniającą sprawowanie przez spółkę dominującą jednolitego kierownictwa nad spółką zależną albo spółkami zależnymi.

W związku z powyższym zmianie ulega również definicja spółki dominującej, która po wejściu w życie nowelizacji będzie rozumiana jako spółka handlowa wywierająca decydujący wpływ na działalność spółki kapitałowej zależnej albo spółdzielni zależnej, w szczególności przez zawarcie między spółką dominującą a spółką zależną umowy przewidującej zarządzanie spółką zależną lub przekazywanie zysku przez taką spółkę.

Nowe regulacje precyzują podstawy do kierowania się przez spółki z grupy spółek wspólną strategią gospodarczą. Jak wskazano w uzasadnieniu do nowelizacji, zmierza to do umożliwienia spółce dominującej wykonywania jednolitego kierownictwa nad spółkami zależnymi. W związku z tym kluczowym pojęciem regulacji będzie „interes grupy”, który to obok interesu spółki ma być brany pod uwagę przy działaniach spółki dominującej oraz zależnej, o ile nie będzie to zmierzać do pokrzywdzenia wierzycieli lub wspólników/akcjonariuszy mniejszościowych spółki zależnej.

Przepisy Działu IV wprowadzą szczegółowe regulacje dotyczące uczestnictwa w grupie spółek. Przede wszystkim zarówno uczestnictwo w grupie spółek, jak i wskazanie spółki dominującej będzie wymagało podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników albo walne zgromadzenie spółki zależnej. Te fakty będą musiały zostać ujawnione w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez spółkę dominującą i zależną. W przypadku spółek dominujących posiadających siedzibę poza Polską wystarczy ujawnienie powyższych informacji w rejestrze spółki zależnej.

Kluczową zmianą w związku z wdrożeniem grupy spółek jest także wprowadzenie instytucji wiążących poleceń. Spółka dominująca będzie uprawniona do wydawania spółce zależnej uczestniczącej w grupie spółek wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki, jeżeli będą one uzasadnione interesem grupy spółek i nie będą sprzeczne z przepisami szczególnymi. Odnosząc się do wydanego polecenia, zarząd spółki zależnej będzie musiał podjąć uchwałę o jego wykonaniu i poinformować spółkę dominującą o wykonaniu polecenia bądź podjąć uchwałę o odmowie wykonania polecenia i poinformować o tym spółkę dominującą.

 

Nowelizacja przewiduje podjęcie uchwały o odmowie wykonania polecenia przez spółkę zależną w sytuacji, gdy:

• jego wykonanie doprowadziłoby do niewypłacalności albo zagrożenia niewypłacalnością tej spółki,
• istnieje uzasadniona obawa, że polecenie jest sprzeczne z interesem tej spółki i wyrządzi jej szkodę, która nie będzie naprawiona przez spółkę dominującą lub inną spółkę zależną uczestniczącą w grupie spółek w okresie dwóch lat od zdarzenia. Ponadto umowa lub statut mogą przewidywać inne przesłanki odmowy.

Projekt wskazuje również wymagania, które musi spełniać wiążące polecenie, tj.:

• Musi być udzielone w formie pisemnej lub elektronicznej;
• Musi wskazywać:
  • oczekiwane przez spółkę dominującą zachowanie spółki zależnej w związku z wykonaniem wiążącego polecenia,
  • interes grupy spółek, który uzasadnia wykonanie przez spółkę zależną polecenia spółki dominującej,
  • spodziewane korzyści lub szkody spółki zależnej, które będą następstwem wykonania polecenia spółki dominującej, o ile występują,
  • przewidywany sposób i termin naprawienia spółce zależnej szkody poniesionej w wyniku wykonania polecenia spółki dominującej.

Dodatkowo nowelizacja wprowadza również inne regulacje związane z grupą spółek, m.in.:

• prawo dostępu spółki dominującej do dokumentów spółki zależnej,
• prawo wspólników lub wspólników mniejszościowych spółki zależnej w zakresie złożenia wniosku do sądu o wyznaczenie biegłego w celu zbadania rachunkowości i działalności grupy spółek,
• odpowiedzialność spółki dominującej wobec spółki zależnej za szkodę związaną z wykonaniem wiążącego polecenia, nienaprawioną w terminie wskazanym w wiążącym poleceniu, chyba że nie ponosi winy,
• odpowiedzialność spółki dominującej wobec wspólników lub akcjonariuszy spółki zależnej za obniżenie wartości przysługującego im udziału albo akcji na skutek wykonania przez spółkę zależną wiążącego polecenia.

Wojna na Ukrainie wywiera ogromny wpływ na funkcjonowanie wielu dziedzin naszego życia, zarówno prywatnego, jak i tego toczącego się w przestrzeni zawodowej czy publicznej. Przedsiębiorcy już odczuli znaczny wzrost cen produktów, paliw oraz innych surowców, niezbędnych do prowadzenia działalności. Ponadto, przedsiębiorcy zatrudniający ukraińskich pracowników znaleźli się z dnia na dzień w trudnej sytuacji związanej z nagłą ich utratą. Większość zatrudnionych przez polskich przedsiębiorców mężczyzn wróciło bowiem na Ukrainę by bronić swojego kraju.

 

Znaczny wzrost cen, przerwanie łańcucha dostaw surowców  i rosnąca wciąż inflacja generować mogą kolejne problemy np. związane z kwestią rozliczeń oraz dochowaniem terminów realizacji zawartych umów, w szczególności umów o zamówienie publiczne. Umowy takie stawiają bowiem wykonawcom sztywne ramy ich realizacji, a niedochowanie terminu wykonania umowy o zamówienie publiczne wiąże się z naliczaniem niejednokrotnie dotkliwych kar umownych przez zamawiających. Podobnie wygląda kwestia wynagrodzenia wykonawcy zamówienia, który podczas ustalania ceny składanej w postępowaniu oferty, nie brał pod uwagę możliwości tak diametralnej zmiany panującej de facto na całym świecie sytuacji.

 

Kiedy można wprowadzić zmiany do umowy o zamówienie publiczne?

Prawo zamówień publicznych przewiduje możliwość wprowadzania zmian do umowy. Regulację w tym zakresie zawiera art. 455 ustawy – Prawo zamówień publicznych („PZP”) i wylicza okoliczności, w których zmiana umowy jest dopuszczalna i nie wymaga przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia.

Strony umowy w sprawie zamówienia publicznego mają możliwość wprowadzenia zmian do umowy w oparciu o klauzule przeglądowe, na co wskazuje art. 455 ust. 1 pkt 1 PZP. Przepis ten zakłada, że treść umowy w sprawie zamówienia publicznego może zostać zmieniona w oparciu o jasne, precyzyjne i jednoznaczne postanowienia umowne, przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia. Postanowienia te muszą określać rodzaj i zakres zmian, a także warunki ich wprowadzenia do umowy. Należy mieć jednak na uwadze, iż postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości ceny nie mogą przewidywać takich zmian, które modyfikowałyby ogólny charakter umowy.

Jednakże w obecnej sytuacji, szczególnego znaczenia nabiera art. 455 ust. 1 pkt 4) PZP, który stanowi o możliwości zmiany umowy spowodowanej okolicznościami, których zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć, o ile zmiana nie modyfikuje ogólnego charakteru umowy, a wzrost ceny spowodowany każdą kolejną zmianą nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy.

Przykładowo, chcąc uzasadnić konieczność zmiany umowy w części dotyczącej wynagrodzenia nagłym wzrostem cen paliw, które nastąpiło z chwilą wybuchu wojny na Ukrainie, należy udowodnić, iż wzrost ceny paliwa, stanowiącej jeden z głównych kosztów realizacji zamówienia, był spowodowany okolicznościami, których zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć. Za takie okoliczności uznać można wybuch wojny na Ukrainie oraz wysoką stopę inflacji, które to okoliczności pociągnęły za sobą nagły znaczny wzrost cen paliw.

 

Istotna zmiana umowy o zamówienie publiczne

Wprowadzając zmiany do umowy w sprawie zamówienia publicznego pamiętać jednak trzeba o treści art. 454 PZP, który wprowadza wymóg przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w przypadku istotnej zmiany umowy.

Powołany przepis w ust. 2 wskazuje, jaką zmianę należy uznać za istotną. I tak, „zmiana umowy jest istotna, jeżeli powoduje, że charakter umowy zmienia się w sposób istotny w stosunku do pierwotnej umowy, w szczególności jeżeli zmiana:

• wprowadza warunki, które gdyby zostały zastosowane w postępowaniu o udzielenie zamówienia, to wzięliby w nim udział lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy lub przyjęte zostałyby oferty innej treści;
• narusza równowagę ekonomiczną stron umowy na korzyść wykonawcy, w sposób nieprzewidziany w pierwotnej umowie;
• w sposób znaczny rozszerza albo zmniejsza zakres świadczeń i zobowiązań wynikający z umowy;
• polega na zastąpieniu wykonawcy, któremu zamawiający udzielił zamówienia, nowym wykonawcą w przypadkach innych, niż wskazane w art. 455 ust. 1 pkt 2.”

Możemy spodziewać się, że w najbliższym czasie wykonawcy wnioskować będą do zamawiających o wprowadzenie stosownych zmian do umów o zamówienie publiczne, a zadaniem zamawiających będzie szczegółowa analiza możliwości oraz podstaw do wprowadzenia zmian w umowie, zgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych.