Pojęcie i obowiązki „Dużego przedsiębiorcy”

Prezentujemy przygotowany przez Zespół JLSW wyciąg najważniejszych informacji na temat Pracowniczych Planów Kapitałowych. Dowiedz się czym jest oraz od kiedy PPK obowiązuje w twojej firmie.

POJĘCIE I OBOWIĄZKI „DUŻEGO PRZEDSIĘBIORCY” W USTAWIE O PRZECIWDZIAŁANIU NADMIERNYM OPÓŹNIENIOM W TRANSAKCJACH HANDLOWYCH

I. Nowelizacja ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

W związku z wejściem w życie 1 stycznia 2020 r. nowelizacji ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, zwanej odtąd ustawą o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (dalej jako: „Ustawa”) do Ustawy zostało wprowadzone nowe pojęcie dużego przedsiębiorcy.

Zaliczenie do kat. dużych przedsiębiorców wiąże się z koniecznością spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych obowiązków wobec kontrahentów oraz sprawozdawczych względem organów państwowych.

II. Pojęcie Dużego Przedsiębiorcy.

Za dużego przedsiębiorcę uznaje się przedsiębiorcę zatrudniającego powyżej 250 pracowników i którego roczny obrót przekracza 50 milionów EUR lub roczna suma bilansowa przekracza 43 miliony EUR.

Przy kwalifikowaniu przedsiębiorcy do powyższej kategorii wlicza się również dane z przedsiębiorstw powiązanych oraz partnerskich.

Za przedsiębiorstwa powiązane uznaje się takie pomiędzy którymi zachodzi stosunek dominacji i zależność, np. gdy jedno z przedsiębiorstwo posiada większość udziałów drugiego przedsiębiorstwa i ma pełną kontrolę nad jego działalnością, wówczas podlicza się ogół pracowników i roczny obrót obu przedsiębiorstw i na tej podstawie bada się, czy zaliczają się one do kat. dużych przedsiębiorców.

Za przedsiębiorstwa partnerskie uznaje się przedsiębiorstwa, w których ponad 25% udziałów posiada inne przedsiębiorstwo, ale przedsiębiorstwo to nie ma nad nim pełnej kontroli, przedsiębiorstwa będące w takim stosunku uznaje się za partnerskie i do ogółu pracowników i rocznego obrotu jednego wlicza się ogół pracowników i roczny obrót drugiego przedsiębiorstwa w stopniu proporcjonalnym do procentowego udziału w kapitale lub prawach głosu (zależnie od tego, która z tych wartości jest większa) i na tej podstawie bada się czy przedsiębiorstwa zaliczają się do kat. dużych przedsiębiorców.

III. Obowiązki „Dużego przedsiębiorcy.
Nowelizacja przepisów Ustawy nakłada na dużych przedsiębiorców 3 główne obowiązki i ograniczenia:

    1. Obowiązek składania oświadczenia o statusie dużego przedsiębiorcy przy zawieraniu każdej transakcji handlowej, w której przedsiębiorca występuje jako dłużnik (za dłużnika uznaje się podmiot zobowiązany do spełnienia świadczenia pieniężnego), niezależnie od tego do jakiej kategorii przedsiębiorstw kwalifikuje się druga strona transakcji (oprócz kat. dużych przedsiębiorstw, wyróżnia się również mikro, małych i średnich – MŚP, są nimi wszystkie podmioty nie zaliczane do kat. dużych przedsiębiorstw).
    1. Jeżeli dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty za towary lub usługi jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest MŚP, to termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, w przypadku, gdy strony ustalą harmonogram spełnienia świadczenia pieniężnego w częściach, termin ten stosuje się do zapłaty każdej części świadczenia pieniężnego.
      W przypadku umów zawieranych między dużymi przedsiębiorcami możliwe jest ustalenie dłuższego terminu zapłaty, należy przy tym jednak uważać na MŚP podających się za dużych przedsiębiorców, nie będąc nimi w rzeczywistości, ponieważ w przypadku ewentualnego konfliktu prawnego nie można powoływać się na złożone przez MŚP oświadczenie o byciu dużym przedsiębiorcom, należy zatem każdorazowo samodzielnie badać, czy dane przedsiębiorstwo zaliczane jest do kat. dużych i czy w umowie z nim można zastosować dłuższy niż 60 dniowy termin spłaty zobowiązań.
  1. Przedsiębiorcy, którzy osiągnęli w roku podatkowym przychód w wysokości odpowiadającej w złotych kwocie 50 000 000 euro lub byli częścią podatkowej grupy kapitałowej będą zobowiązani przekazywać, drogą elektroniczną, ministrowi właściwemu do spraw gospodarki, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku, sprawozdanie o stosowanych w poprzednim roku kalendarzowym terminach zapłaty w transakcjach handlowych, obowiązek ten nie odnosi się wprost do kat. dużych przedsiębiorstw, jednak na podstawie powyższych kryteriów należy uznać, że wielu dużych przedsiębiorców będzie zobowiązanych do składania takich sprawozdań, pierwsze ze sprawozdań o stosowanych w poprzednim roku kalendarzowym terminach zapłaty będzie trzeba złożyć do 31 stycznia 2021 r.

IV. Konsekwencje niestosowania się do przepisów.

Za nieskładanie oświadczeń o statusie dużego przedsiębiorcy oraz sprawozdań o stosowanych w poprzednim roku kalendarzowym terminach zapłaty grozi kara grzywny, natomiast wprowadzenie do umowy między dużym przedsiębiorcą, a MŚP terminów zapłaty przekraczających 60 dni powoduje ich nieważność i zastąpienie ich maksymalnymi terminami 60 dniowymi.

Zgłaszanie beneficjentów rzeczywistych do CRBR a problemy praktyczne

Zgłaszanie beneficjentów rzeczywistych do CRBR, a problemy praktyczne. Dowiedz się więcej o nowy przepisach i obowiązkach związanych z CRBR.

Wraz z wejściem w życie przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, tj. z dniem 13 października 2019 roku,większość spółek prawa handlowego została zobowiązana do zgłaszania do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) informacji o beneficjentach rzeczywistych, tj. osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką. Obecnie obowiązek dokonania zgłoszeń spoczywa na następujących podmiotach:

– spółkach jawnych,

– spółkach komandytowych,

– spółkach komandytowo-akcyjnych,

– spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością,

– spółkach akcyjnych, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 623).

Po kilku miesiącach funkcjonowania rejestru zaobserwować można szereg problemów, które ujawniły się wraz z wypełnianiem przez spółki ciążącego na nich obowiązku dokonania zgłoszenia.

Określenie charakteru uprawnień beneficjenta rzeczywistego

Jedną z głównych kwestii, która budzi wątpliwości jest określenie charakteru, w jakim beneficjent rzeczywisty/reprezentant spółki powinien zostać wpisany do CRBR. Zgłaszający mają do wyboru wskazanie jednego z trzech wariantów:

  • bezpośrednie uprawnienia właścicielskie/reprezentant,
  • pośrednie uprawnienia właścicielskie,
  • inne uprawnienia.

W ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu kryteria te nie zostały wprost wymienione. Pojawia się zatem problem jak zakwalifikować beneficjenta rzeczywistego spółki, do jakiej kategorii uprawnień go przyporządkować. Z biegiem czasu sytuacja powinna się jednak wyklarować. Wszelkie wątpliwości zostałyby rozwiane, gdyby Generalny Inspektor Informacji Finansowej wydał oficjalny komunikat w tym zakresie.

Osoby uprawnione do dokonania zgłoszenia

Dane do CRBR może zgłosić wyłącznie osoba uprawniona do reprezentacji spółki. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, nie ma możliwości powierzenia tego zadania innym osobom, w tym pełnomocnikom. Stwarza to duże problemy, bowiem często osoby uprawnione do reprezentacji danego podmiotu nie mają dostatecznej wiedzy w jaki sposób poprawnie wypełnić formularz zgłoszeniowy i jak skutecznie go wysłać.

Termin na zgłoszenie zmian do CRBR

Wątpliwości stwarza również termin na zgłoszenie zmian do CRBR. Kluczową kwestią jest rozróżnienie zmian obowiązujących od momentu ich zaistnienia (wpis do KRS mający charakter deklaratoryjny) od tych, które obowiązują dopiero w momencie ich wpisu do KRS (wpis konstytutywny). Biorąc pod uwagę powyższe rozróżnienie trzeba pamiętać o tym, że zmiany informacji przekazanych do CRBR należy zgłaszać  w terminie 7 dni od ich zmiany:

  • w przypadku zmian mających charakter konstytutywny – od ich wpisania do KRS,
  • w przypadku zmian mających charakter deklaratoryjny – od momentu ich zaistnienia.

Kwalifikowany podpis elektroniczny a PESEL

Duże problemy ze zgłoszeniem beneficjentów rzeczywistych do CRBR pojawiły się w przypadku składania zgłoszeń przez obcokrajowców. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zgłoszenie można uwierzytelnić kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym. Podpisywanie zgłoszenia jest jednak dokonywane przez ePUAP, który nie respektuje podpisów kwalifikowanych, w których nie ujawniono PESEL. W praktyce jednak wielu członków zarządów podmiotów zagranicznych jest wyposażonych w kwalifikowane e-podpisy bez ujawnionego w certyfikacie numeru PESEL, albo też korzysta z zagranicznych kwalifikowanych e-podpisów wydanych w innych krajach UE. W takim przypadku złożenie zgłoszenia do CRBR staje się bardzo utrudnione i wymaga od takich osób uprzedniego wystąpienia o nadanie numeru PESEL.

Podsumowanie

Dokonanie zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego do CRBR może okazać się nie lada wyzwaniem, w szczególności dla podmiotów o złożonej strukturze kapitałowej. Już samo określenie rodzaju uprawnień jakie przysługują konkretnym osobom może sprawić wiele trudności. Poza tym, osoby dokonujące zgłoszenia, a przede wszystkim cudzoziemcy, muszą pamiętać o konieczności pozyskania numeru PESEL oraz kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego ePUAP.